The Full Wiki

Advertisements

More info on Persian proverbs

Persian proverbs: Wikis

Advertisements

Note: Many of our articles have direct quotes from sources you can cite, within the Wikipedia article! This article doesn't yet, but we're working on it! See more info or our list of citable articles.

Quotes

Up to date as of January 14, 2010
Advertisements

From Wikiquote


آ،ا - ب - پ - ت - ج - چ - خ - د - ذ - ر - ز - س - ش - ص - ض - ط - ظ - ع - غ - ف - ق - ک - گ - ل - م - ن - و - ه - ی

آ،ا

  • "آب از دستش نمیچکه."
    • Literal Translation: Water does not trickle out of his hand.
    • Connotation: He is a skinflint. She is tight-fisted.
    • English Equivalent: Short arms, long pockets. First one out the taxi, last one to the bar.
  • "آب از سر چشمه گل آلوده."
    • Literal Translation: Water is muddy at the fountainhead.
    • Connotation: The issue is muddled at the core.
    • English Equivalent: It's rotten to the core.
  • "آب از آب تکان نمیخوره."
    • Literal translation: The water doesn't move.
    • Connotation: Nothing is disturbed. No waves are made.
    • English Equivalent: All quiet along the Potomac.
  • "آب از سرش گذشته."
    • Literal Translation: Water is past his head.
    • Connotation: He has lost his chance; it's over for him.
    • English Equivalent: She's in deep water. He's got in over his head.
  • "آب پاکی روی دستش ریخت."
    • Literal Translation: She poured cleansing water on his hand.
    • Connotation: She told him the (bitter) truth.
    • English Equivalent:
  • "آب در کوزه و ما تشنه لبان میگردیم."
    • Literal Translation: Water is in the jug, yet we're wandering around with parched lips.
    • Connotation: The solution is under our nose, yet we're searching far and wide for it.
    • English Equivalent: We can't see the wood for the trees
  • "آب را گل آلود میکنه که ماهی بگیره."
    • Literal Translation: He makes the water muddy to fish.
    • Connotation: He creates a confusing situation for opportunistic reasons.
    • English Equivalent: He is fishing in troubled waters.
  • "آب زیر پوستش افتاده."
    • Literal Translation: Water has seeped under her skin.
    • Connotation: She has become hale. Her appearance has improved.
    • English Equivalent: She is in the pink.
  • "آب که یه جا بمونه، میگنده."
    • Literal Translation: When water remains in one place, it spoils.
    • Connotation: Absence of change causes stagnation.
    • English Equivalent:
  • "آبکش و نگاه کن که به کفگیر میگه تو سه سوراخ داری."
    • Literal Translation: Look at the colander telling the pierced serving spoon, "You have three holes."
    • Connotation: Applied when a person mentions the problems of another without seeing his own bigger problems.
    • English Equivalent: The pot calling the kettle black.
    • French Equivalent: C'est la paille et la poutre.
  • "آب که از سر گذشت، چه یک ذرع چه صد ذرع ـ چه یک نی چه صد نی."
    • Literal Translation: Once water goes over your head, may it be one zar or hundred zars, may it be one nay or a hundred nays.
    • Connotation: Once one is in deep trouble, the exact magnitude of one's misfortune becomes immaterial.
    • English Equivalent: Might as well be hanged for a sheep as a lamb. In for a penny, in for a pound.
  • "آب که سر بالا میره، قورباغه ابوعطا میخونه."
    • Literal Translation: When water flows uphill, frogs sing Abu Ata.
    • Connotation: An event is so improbable that its occurrence is akin to cacophony sounding mellifluous.
    • English Equivalent:
  • "آب نمی‌بینه و گرنه شناگر قابلیه."
    • Literal Translation: He doesn't see any water; otherwise, he is a skilled swimmer.
    • Connotation: He doesn't find the appropriate occasion to demonstrate his talents and abilities.
    • English Equivalent:
  • "آبی از او گرم نمیشه."
    • Literal Translation: No water is heated by him.
    • Connotation: He is not an agent of change. He is not a difference-maker. He provides no support or benefit.
    • English Equivalent: He's a good-for-nothing.
  • "آتش که گرفت، خشک و تر میسوزد."
    • Literal Translation: Once fire spreads, the damp and the dry burn.
    • Connotation: Once a situation gets out of hand, the guilty and the innocent get harmed equally.
    • English Equivalent: Fire is a good servant but a bad master.
  • "آخر شاه منشی، کاه کشی است."
    • Literal Translation: He who puts on lordly airs winds up hauling hay.
    • Connotation: He who has had his nose in the air bites the dust in the end.
    • English Equivalent: Pride comes before a fall
  • "آدم با کسی که علی گفت، عمر نمیگه."
    • Literal Translation: If you talk Ali to him, don't mention Omar.
    • Connotation: Speak in the frame of reference of your audience.
    • English Equivalent:
  • "آدم بد حساب، دوبار میده."
    • Literal Translation: One who is poor at finace pays twice.
    • Connotation: One who is inept incurs costs twice as much as necessary.
    • English Equivalent: A fool and his money are soon parted.
  • "آدم تنبل، عقل چهل وزیر داره."
    • Literal Translation: A sluggard claims the wisdom of forty viziers.
    • Connotation: He talks the talk but doesn't walk the walk
    • English Equivalent: Great talkers are little doers.
  • "آدم خوش معامله، شریک مال مردمه."
    • Literal Translation: An honest broker shares in people's wealth.
    • Connotation: People entrust an honest man with their wherewithals.
    • English Equivalent: Share and share alike.
  • "آدم دست پاچه، کار را دوبار می‌کنه."
    • Literal Translation: A hasty man does things twice.
    • Connotation: A slapdash work requires rework.
    • English Equivalent: Haste makes waste. Measure twice, cut once.
  • "آدم دست پاچه دوبار می‌شاشه."
    • Literal Translation: A hasty man pisses twice.
    • Connotation: A slapdash work requires rework.
    • English Equivalent: Haste makes waste. Measure twice, cut once. Less haste, more speed.
  • "آدم زنده، زندگی می‌خواد."
    • Literal Translation: A living person needs a life.
    • Connotation: Human beings need meaningful lives.
    • English Equivalent: Remember to live before you die.
  • "آدم زنده وکیل وصی نمی‌خواد."
    • Literal Translation: A living man doesn't need an heir or an executor.
    • Connotation: He who is alive and well needs no proxies to speak and act for him.
    • English Equivalent: Eat drink and make merry, for tomorrow you might die
  • "آدم گدا، اینهمه ادا؟"
    • Literal Translation: So down-and-out, so high-and-mighty!
    • Connotation: For someone who has very little to offer, he makes a great deal of demands.
    • English Equivalent: Beggars can't be choosers. Lying in the gutter, looking at the stars.
  • "آدم گرسنه، خواب نان سنگک می‌بینه."
    • Literal Translation: A hungry man dreams of sangak bread.
    • Connotation: Those with meager means dream of riches.
    • English Equivalent:
  • "آدم ناشی، سرنا را از سر گشادش میزنه."
    • Literal Translation: A bungler blows into Sorna's bell.
    • Connotation: An incompetent person does not know how to go about doing a task (he blows into trumpet's bell instead of its mouthpiece).
    • English Equivalent: He doesn't know which end is up.
  • "آرد خودمونو ریختیم، الک مونو آویختیم."
    • Literal Translation: We sifted our flour and hung up our sifter.
    • Connotation: I took care of my own business.
    • English Equivalent:
  • "آرزو بر جوانان عیب نیست."
    • Literal Translation: Aspiration is not a defect for youngsters.
    • Connotation: It's ok for youths to be dreamers.
    • English Equivalent:
  • "آستین نو پلو بخور."
    • Literal Translation: O New Sleeve, eat pilau!
    • Connotation: People admire and value your trappings and outer personalities instead of your inner self.
    • English Equivalent: Don't judge a book by its cover
  • "آسوده کسی که خر نداره --- از کاه و جوش خبر نداره."
    • Literal Translation: Comfortable is he who doesn't have a donkey -- He who doesn't know of its straw and barley.
    • Connotation: Lucky are those who don't have too many responsibilities.
    • English Equivalent:
  • "آسه برو آسه بیا که گربه شاخت نزنه."
    • Literal Translation: Go slowly, come slowly, lest the cat should gore you.
    • Connotation: Do your work quietly, so that you won't get in trouble. Keep a low profile.
    • English Equivalent: Don't rock the boat. Don't make waves.
  • "آشپز که دوتا شد، آش یا شوره یا بی‌نمک."
    • Literal Translation: Between two cooks, the soup becomes either salty or bland.
    • Connotation: Too many decision-makers may doom the outcome.
    • English Equivalent: Too many cooks spoil the broth.
  • "آش نخورده و دهن سوخته."
    • Literal Translation: Uneaten soup and burned mouth.
    • Connotation: Applied in situations where one gets in trouble for an action one hasn't committed.
    • English Equivalent:
  • "آفتابه خرج لحیمه."
    • Literal Translation: The ewer is cheaper than its solder.
    • Connotation: It's less costly to dispose of an item than to repair it.
    • English Equivalent: It's no use throwing good money after bad.
  • "آفتابه لگن هفت دست،اما شام و ناهار هیچی."
    • Literal Translation: Seven sets of ewers and washbowls, but no dinner or lunch.
    • Connotation: Applied when there's a lot of side-preparation/advertisement for an event without any important event.
    • English Equivalent: All fur coat and no knickers
  • "آفتابه و لولهنگ هر دو یک کار می‌کنند، اما قیمتشان موقع گرو گذاشتن معلوم می‌شه."
    • Literal Translation: A ewer and a hose do the same thing, but their real values show when they are pawned.
    • Connotation: Goods have value only to those who desire them.
    • English Equivalent: Beauty is in the eye of the beholder.
  • "آمدم ثواب کنم، کباب شدم."
    • Literal Translation: I attempted to be benevolent, but I got burnt.
    • Connotation: I was trying to help out, but I got in trouble myself.
    • English Equivalent: No good deed goes unpunished.
  • "آمد زیر ابروشو برداره، چشمش را کور کرد."
    • Literal Translation: He tried to pluck her eyebrow, but blinded her eye.
    • Connotation: He tried to solve a simple problem, but made it worse.
    • English Equivalent:
  • "آنانکه غنی‌ترند، محتاج‌ترند."
    • Literal Translation: The richer they are, the needier they are.
    • Connotation: The rich are subjugated by their greed for more riches.
    • English Equivalent: Mo' Money, Mo' Problems.
  • "آنچه دلم خواست نه آن شد --- آنچه خدا خواست همان شد."
    • Literal Translation: What I wished for happened not -- What God willed happened to a dot.
    • Connotation: Events are governed by the will of God, not the whims of men.
    • English Equivalent: We are not in charge of our own destiny.
  • "آنرا که حساب پاکه، از محاسبه چه باکه؟"
    • Literal Translation: He who is honest at finance, what fear of audit will he have?
    • Connotation: One who's innocent is not afraid of investigation.
    • English Equivalent: The honest don't need to lie.
  • "آنقدر بایست، تا علف زیر پات سبز بشه."
    • Literal Translation: Stand so long until grass grows under your foot.
    • Connotation: You can wait as much as you want, but it's useless.
    • English Equivalent: You can stay here until the cows come home.
  • "آنقدر سمن هست، که یاسمن توش گمه."
    • Literal Translation: Amongst the genus of Jasminum, a single jasmine does not stand out.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "آنقدر مار خورده که افعی شده."
    • Literal Translation: He has eaten so many snakes that he has become a viper.
    • Connotation: He has dealt with so many scoundrels that he himself has become the chief rogue.
    • English Equivalent: When you lie down with dogs, you get up with fleas.
  • "آن ممه را لولو برد."
    • Literal Translation: Bugbear took that pacifier.
    • Connotation: Applied when something one wanted/expected is no longer available.
    • English Equivalent:
  • "آنوقت که جیک‌جیک مستانت بود، یاد زمستانت نبود؟"
    • Literal Translation: While you were chirping with vernal giddiness, didn't you think of brumal harshness?
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "آواز دهل شنیدن از دور خوشه."
    • Literal Translation: Kettledrum sounds dulcet when heard from afar.
    • Connotation: What you hear about something may not be equivalent to its qualities.
    • English Equivalent: All that glitters is not gold.
  • "اجاره نشین خوش نشینه."
    • Literal Translation: A renter becomes a comfortable dweller.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "ارزان خری، انبان خری."
    • Literal Translation: Buy cheap, buy a heap.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "از اسب افتاده‌ایم، اما از اصل نیفتاده‌ایم."
    • Literal Translation: We have fallen off the horse, but we have not fallen from nobility.
    • Connotation: We might've had some misfortunes, but that doesn't lower our class or diminish our patriciate.
    • English Equivalent:
  • "از اونجا مونده، از اینجا رونده."
    • Literal Translation: Left out of there, driven from here.
    • Connotation: Applied when one loses reputation in/is expelled from every group one belongs to.
    • English Equivalent:
  • "از اون نترس که های و هوی داره، از اون بترس که سر به زیر داره."
    • Literal Translation: Don't be afraid of he who raises a hue and cry; be afraid of he who holds his head down.
    • Connotation: The reticent can be more dangerous than the boisterous.
    • English Equivalent: Empty vessels make the most noise. Barking dogs seldom bite.
  • "از این امامزاده کسی معجزه نمی‌بینه."
    • Literal Translation: Nobody sees any miracle from this shrine.
    • Connotation: No benefit has come from this individual.
    • English Equivalent:
  • "از این دم بریده هر چی بگی بر‌میاد."
    • Literal Translation: You name it, this imp has done it.
    • Connotation: This prankster doesn't stop short of any tricks.
    • English Equivalent: I wouldn't put it past him.
  • "از این ستون به آن ستون فرجه."
    • Literal Translation: From this column to that column may be a relief.
    • Connotation: Trying every situation may bring a solution.
    • English Equivalent: Try, try, try again
  • "از بی‌کفنی زنده‌ایم."
    • Literal Translation: We're alive for the lack of shroud.
    • Connotation: Our means are exiguous. (We continue to live, because we couldn't afford the funeral cost, if we were to die.)
    • English Equivalent:
  • "از دست پس میزنه، با پا پیش می‌کشه."
    • Literal Translation: He pushes it away with the hand, and pulls it back with the foot.
    • Connotation: He pretends he doesn't want something, even though he reaches for it.
    • English Equivalent:
  • "از تنگی چشم پیل معلومم شد --- آنانکه غنی‌ترند محتاج‌ترند."
    • Literal Translation: The smallness of elephant's eye made me realize -- The ampler they are, the meager they are.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "از تو حرکت، از خدا برکت."
    • Literal Translation: From you, action, from God, benediction.
    • Connotation: You have to work towards something first instead of expecting luck.
    • English Equivalent: God helps those who help themselves.
  • "از حق تا نا حق چهار انگشت فاصله است."
    • Literal Translation: Just and unjust are four fingers apart.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "از خر افتاده، خرما پیدا کرده."
    • Literal Translation: He has fallen off the donkey, but has found a date.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "از خرس موئی، غنیمته."
    • Literal Translation: Even a hair off the bear is serendipitous.
    • Connotation: It is so unlikely to obtain anything from this person that even a smidgen is a win.
    • English Equivalent: Half a loaf is better than no bread.
  • "از خر میپرسی چهارشنبه کیه؟"
    • Literal Translation: Are you asking the donkey about Wednesday?
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "از خودت گذشته، خدا عقلی به بچه‌هات بده."
    • Literal Translation: You aside, may God give your children some intelligence.
    • Connotation: You're dimwitted.
    • English Equivalent:
  • "از درد لا‌علاجی به خر میگه خانمباجی."
    • Literal Translation: Out of desperation, he calls donkey dame.
    • Connotation: His options are so limited that he has to settle for the worst pinchbeck.
    • English Equivalent: Beggars can't be choosers.
  • "از دور دل و میبره، از جلو زهره رو."
    • Literal Translation: At a distance, she takes the heart; up close, she takes the gall-bladder.
    • Connotation:
    • English Equivalent: She's a Monet.
  • "از سه چیز باید حذر کرد، دیوار شکسته، سگ درنده، زن سلیطه."
    • Literal Translation: Three things must be shunned: a broken wall, a ferocious dog, and a shrew.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "از شما عباسی، از ما رقاصی."
    • Literal Translation: You offer an Abbassi, we offer a dance.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "از کوزه همان برون تراود که در اوست."
    • Literal Translation: What percolates out of the jug is what's inside it.
    • Connotation:
    • English Equivalent: Every tree is known by its fruit.
  • "از کیسه خلیفه می‌بخشه."
    • Literal Translation: She doles out of Caliph's purse.
    • Connotation: Someone is being generous at someone else's expense.
    • English Equivalent: Borrowing from Peter to pay Paul.
  • "از گدا چه یک نان بگیرند و چه بدهند."
    • Literal Translation: Be it a bread given to the beggar, be it one taken from him.
    • Connotation: The person is so destitute that his fortune will not change with a penny given or taken.
    • English Equivalent:
  • "از گیر دزد در آمده، گیر رمال افتاد."
    • Literal Translation: He escaped the thief, and fell in fortune-teller's trap.
    • Connotation:
    • English Equivalent: Out of the frying pan into the fire.
    • French Equivalent: Tomber de Charybde en Scylla!
  • "از ماست که بر ماست."
    • Literal Translation: It's from us that's upon us.
    • Connotation: We're responsible for our own misfortune.
    • English Equivalent: Keep your own counsel. Watch your back.
  • "از مال پس است و از جان عاصی."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "از مردی تا نامردی یک قدم است."
    • Literal Translation: Doughtiness and cowardice are one step apart.
    • Connotation:
    • English Equivalent: Cowards may die many times before their deaths.
  • "از من بدر، به جوال کاه."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "از نخورده بگیر، بده به خورده."
    • Literal Translation: Take it from the famished and give it to the nourished.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "از نو کیسه قرض مکن، قرض کردی خرج نکن."
    • Literal Translation: Don't borrow from a parvenu; if you do, don't spend it.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "از هر چه بدم اومد، سرم اومد."
    • Literal Translation: Whatever I disliked happened to me.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "از هول هلیم افتاد توی دیگ."
    • Literal Translation: So raring for haleem, he fell into the pot.
    • Connotation: Out of extreme desire for achieving something, he got in trouble.
    • English Equivalent:
  • "از یک گل بهار نمیشه."
    • Literal Translation: A single flower makes not Spring.
    • Connotation:
    • English Equivalent: One swallow does not a summer make.
  • "از این گوش میگیره، از آن گوش در میکنه."
    • Literal Translation: She takes in from one ear, and lets out from the other ear.
    • Connotation: One doesn't pay attention to the given advice.
    • English Equivalent: Goes in one ear comes out the other.
  • "اسباب خونه به صاحبخونه میره."
    • Literal Translation: Household goods take after the homeowner.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اسب پیشکشی رو، دندوناشو نمی‌شمرند."
    • Literal Translation: They don't count the teeth of a gift horse.
    • Connotation: Do not be critical of what has been given to you for free.
    • English Equivalent: Don't look a gift horse in the mouth.
  • "اسب ترکمنی است، هم از توبره میخوره هم ازآخور."
    • Literal Translation: The horse is Turkmen; it feeds off both the nose-bag and the manger.
    • Connotation: A person is trying to benefit from being close to opposing parties.
    • English Equivalent: Runs with the hare, hunts with the hound.
  • "اسب دونده جو خود را زیاد میکنه."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اسب را گم کرده، پی نعلش میگرده."
    • Literal Translation: He has lost the horse, yet, he's looking for the horseshoe.
    • Connotation:
    • English Equivalent: Putting the cart before the horse. Closing the barn door after the horses get out.
  • "اسب و خر را که یکجا ببندند، اگر همبو نشند همخو میشند."
    • Literal Translation: Hitch a horse and an ass to the same post; if they don't smell the same, they'll behave the same.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "استخری که آب نداره، اینهمه قورباغه میخواد چکار؟"
    • Literal Translation: Why would a pool with no water need so many frogs?
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اصل کار برو روست، کچلی زیر موست."
    • Literal Translation: The main thing is to be pretty and fair; bald spots are covered by the hair.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اکبر ندهد، خدای اکبر بدهد."
    • Literal Translation: If Akbar doesn't give, Akbar's God will.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اگر بیل‌زنی، باغچه خودت را بیل بزن."
    • Literal Translation: If you're an able hoer, hoe your own garden first.
    • Connotation: If you can do a job, do it for yourself first (instead of telling someone else how to do it).
    • English Equivalent: Physician, heal thyself.
  • "اگر برای من آب نداره، برای تو که نان داره."
    • Literal Translation: If it doesn't have water for me, it sure has bread for you.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اگر بپوشی رختی، بنشینی به تختی، تازه می‌بینمت بچشم آن وختی."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اگه باباشو ندیده بود، ادعای پادشاهی میکرد."
    • Literal Translation: If he hadn't seen his father, he would have claimed kingship.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اگه پشیمونی شاخ بود، فلانی شاخش بآسمان میرسید."
    • Literal Translation: If regret was a horn, the fellow's horn would reach the sky.
    • Connotation: One's very regretful.
    • English Equivalent:
  • "اگه تو مرا عاق کنی، منهم ترا عوق میکنم."
    • Literal Translation: If you cast an Aagh on me, I'll cast an Oogh on you.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اگر جراحی، پیزی خود تو جا بنداز."
    • Literal Translation: If you are a surgeon, set your own bones.
    • Connotation:
    • English Equivalent: Physician, heal thyself.
  • "اگه خدا بخواهد، از نر هم میدهد."
    • Literal Translation: If God wills, even males become fertile.
    • Connotation:
    • English Equivalent: Faith can move mountains.
  • "اگه خاله‌ام ریش داشت، آقا دائیم بود."
    • Literal Translation: If my aunt were bearded, she would be my uncle.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اگه خیر داشت، اسمشو می گذاشتند خیرالله."
    • Literal Translation: If he were a do-gooder, they'd call him "Saint Do-Gooder."
    • Connotation: No good comes of this person.
    • English Equivalent:
  • "اگر دانی که نان دادن ثواب است --- تو خود میخور که بغدادت خرابست."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اگه دعای بچه‌ها اثر داشت، یک معلم زنده نمی‌موند."
    • Literal Translation: If children's prayers were answered, there wouldn't be a single teacher alive.
    • Connotation:
    • English Equivalent: If wishes were horses, beggars would ride.
  • "اگه زاغی کنی، روقی کنی، میخورمت."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اگه زری بپوشی، اگر اطلس بپوشی، همون کنگر فروشی."
    • Literal Translation: Even if you wear gold lame or damask, you'll still be the same acanthus-monger.
    • Connotation: No matter how you change your looks, you're the same person.
    • English Equivalent: A leopard cannot change its spots. Putting lipstick on a pig doesn't make it a lady.
  • "اگه علی ساربونه، میدونه شترو کجا بخوابونه."
    • Literal Translation: If Ali is the camel-driver, he knows where to rest his camel.
    • Connotation: Let the person in responsibility take care of the matter, as is the most able.
    • English Equivalent: Let the manager manage.
  • "اگه کلاغ جراح بود، ماتحت خودشو بخیه میزد."
    • Literal Translation: Had the crow been a surgeon, it would have stitched its own rear.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اگه لالائی بلدی، چرا خوابت نمیبره."
    • Literal Translation: If you know how to lullaby, why can't you put yourself to sleep?
    • Connotation: Why don't you follow your own advice?
    • English Equivalent: Practice what you preach.
  • "اگه لر ببازار نره بازار میگنده."
    • Literal Translation: If the Lur doesn't go to the bazaar, everything will rot.
    • Connotation: Applied to a person who buys bad merchandise for lack of skill.
    • English Equivalent:
  • "اگه مردی، سر این دسته هونگ ( هاون ) و بشکن."
    • Literal Translation: If you are man enough, break this pestle's handle.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اگه بگه ماست سفیده، من میگم سیاهه."
    • Literal Translation: If he says yogurt is white, I'll say it's black.
    • Connotation: I'll say/do anything to counter him.
    • English Equivalent:
  • "اگه مهمون یکی باشه، صاحبخونه براش گاو می‌کشه."
    • Literal Translation: For a single guest, the host can a slaughter a cow.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اگه نخوردیم نون گندم، دیدیم دست مردم."
    • Literal Translation: If we haven't eaten wheat bread, we've seen it in people's hands.
    • Connotation: Even though I'm not directly experienced with something, I have indirect experience.
    • English Equivalent:
  • "اگه نی زنی چرا بابات از حصبه مرد."
    • Literal Translation: If you're a reed-player, why did your father die of typhoid fever?
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اگه هفت تا دختر کور داشته باشه، یک‌ساعته شوهر میده."
    • Literal Translation: Even if she had seven blind daughters, she'd marry them off in an hour.
    • Connotation: One is very skillful.
    • English Equivalent:
  • "اگه همه گفتند نون و پنیر، تو سرت را بگذار زمین و بمیر."
    • Literal Translation: If everyone said bread and cheese, you put your head down and desist.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "امان از خانه داری، یکی میخری دو تا نداری."
    • Literal Translation: Woe to home-makers; you buy one thing, you don't have two others.
    • Connotation: Everytime something turns out missing.
    • English Equivalent: You can't have your cake, and eat it too.
  • "امان ازدوغ لیلی، ماستش کم بود آبش خیلی."
    • Literal Translation: Woe to Leili's doogh (yogurt drink with water), the yogurt was too little and the water too much.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "انگور خوب، نصیب شغال میشه."
    • Literal Translation: Good grape becomes fox's possession.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اوسا علم." این یکی رو بکش قلم."
    • Literal Translation: Oosta(Master) Alam, take this one into account.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اولاد، بادام است اولاد اولاد، مغز بادام."
    • Literal Translation: One's children are almond hulls; one's grandchildren are almond nuts.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اول بچش، بعد بگو بی‌نمکه."
    • Literal Translation: Taste it first before you say it's saltless.
    • Connotation: Applied when one makes a remark about something they haven't tried.
    • English Equivalent: Don't knock it 'til you try it.
  • "اول برادریتو ثابت کن، بعد ادعای ارث و میراث کن."
    • Literal Translation: First prove your brotherhood, then claim inheritance.
    • Connotation: To say someone is undeserving of something.
    • English Equivalent:
  • "اول بقالی و ماست ترش فروشی."
    • Literal Translation: Barely has he become a grocer, when he starts selling sour yoghurt.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اول پیاله و بد مستی."
    • Literal Translation: First goblet is still full, but you are sodden (or drunk).
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اول، چاه را بکن، بعد منار را بدزد."
    • Literal Translation: First dig a well, then steal the minaret.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "ای آقای کمر باریک، کوچه روشن کن و خانه تاریک."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "این تو بمیری، از آن تو بمیری‌ها نیست."
    • Literal Translation: This "on your life" is not one of those "on your life"s.
    • Connotation: This time the situation is completely different.
    • English Equivalent:
  • "اینجا کاشون نیست که کپه با فعله باشه."
    • Literal Translation: This is not Kashan where the heap comes with the labourers.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "این حرفها برای فاطی تنبون نمیشه."
    • Literal Translation: These words won't become trousers for Faati.
    • Connotation: Bringing up excuses won't make the problem any better.
    • English Equivalent:
  • "این قافله تا به حشر لنگه."
    • Literal Translation: This caravan will limp along till doomsday.
    • Connotation: This problem is not going to be solved.
    • English Equivalent: Lost cause.
  • "اینکه برای من آوردی، ببر برای خاله‌ات."
    • Literal Translation: Take to your aunt what you've brought to me.
    • Connotation: I don't want what you've brought.
    • English Equivalent:
  • "اینو که زائیدی بزرگ کن."
    • Literal Translation: Raise the one you've delivered.
    • Connotation: Usually said to the mother of a difficult child.
    • English Equivalent:
  • "این هفت صنار غیر از اون چارده شی است."
    • Literal Translation: These seven sannars are not the same as those fourteen shahis.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "اینهمه چریدی دنبه‌ات کو؟"
    • Literal Translation: You've grazed so much; where's your tail fat?
    • Connotation: You've spent so much money on yourself; what good are you?
    • English Equivalent:
  • "اینهمه خر هست و ما پیاده میریم."
    • Literal Translation: So many donkeys around, yet we have to hoof it.
    • Connotation: There are pretty many useful things around us yet we cannot use them.
    • English Equivalent:

ب

  • "با آل علی هر که در افتاد، ور افتاد."
    • Literal Translation: Whoever challenges Ali will be doomed.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "با اون زبون خوشت، با پول زیادت، یا با راه نزدیکت."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "با این ریش میخواهی بری تجریش؟"
    • Literal Translation: With this beard you want to go to Tajrish (a neighborhood in Tehran)?
    • Connotation: Your apprearance is not appropriate for the occasion.
    • English Equivalent:
  • "با پا راه بری کفش پاره میشه، با سر کلاه."
    • Literal Translation: If you go on foot, you'll wear out your shoes; if you go on head, you'll wear out your hat.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "با خوردن سیرشدی با لیسیدن نمیشی."
    • Literal Translation: You became full by eating not by licking.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "باد آورده را باد میبرد."
    • Literal meaning: What wind giveth, wind taketh away.
    • English equivalent: Easy come, easy go.
  • "با دست پس میزنه، با پا پیش میکشه."
    • Literal Translation: He pushes it back with his hand and pulls it in with his feet.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بادنجان بم آفت ندارد."
    • Literal Translation: Bam's eggplant is disease free.
    • Connotation: This person is perfectly suited for the job.
    • English Equivalent:
  • "بارون آمد، ترکها بهم رفت."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بار کج به منزل نمیرسد."
    • Literal Translation: Crooked load will not get to the destination.
    • Connotation: Being tricky (untruthful) won't get you to your goal.
    • English Equivalent:
  • "با رمال شاعر است، با شاعر رمال، با هر دو هیچکدام با هرهیچکدام هر دو."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بازی اشکنک داره، سر شکستنک داره."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بازی بازی، با ریش بابا هم بازی."
    • Literal Translation: Play, play, with the beard of the father also play?
    • Connotation: You're crossing the limits.
    • English Equivalent:
  • "با سیلی صورت خودشو سرخ نگه‌میداره."
    • Literal Translation: S/he keeps her/his face red with slaps.
    • Connotation: S/he doesn't have any money, but puts all effort not to appear needy.
    • English Equivalent:
  • "با کدخدا بساز، ده را بچاپ."
    • Literal Translation: Be in league with the headman; pillage the village.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "با گرگ دنبه میخوره، با چوپان گریه میکنه."
    • Literal Translation: He eats tail fat with the wolf, and cries with the shephard.
    • Connotation:
    • English Equivalent: He runs with the hare and hunst with the hound.
  • "بالابالا‌ها جاش نیست، پائین پائین‌ها راش نیست."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بالاتو دیدیم، پائینتم دیدیم."
    • Literal Translation: We've seen your highs; we've seen your lows too.
    • Connotation: I know entirely what kind of person you are.
    • English Equivalent:
  • "با مردم زمانه سلامی و والسلام."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "تا گفته‌ای غلام توام، میفروشنت."
    • Literal Translation: No sooner have you uttered, "I'm your slave." that you're sold.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "با نردبان به آسمون نمیشه رفت."
    • Literal Translation: It's not possible to go to sky by a ladder.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "با همین پرو پاچین، میخواهی بری چین و ماچین؟"
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "باید گذاشت در کوزه آبش را خورد."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "با یکدست دو هندوانه نمیشود برداشت."
    • Literal Translation: You can't lift two watermelons with one hand
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "با یک گل بهار نمیشه."
    • Literal Translation: Spring doesn't come with just a single flower.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "به اشتهای مردم نمیشود نان خورد."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "به بهلول گفتند ریش تو بهتره یا دم سگ؟" گفت اگر از پل جستم ریش من و گرنه دم سگ."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بجای شمع کافوری چراغ نفت میسوزد."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بچه سر پیری زنگوله پای تابوته."
    • Literal Translation: The child fathered at old age is the knell at the casket.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بچه سر راهی برداشتم پسرم بشه، شوهرم شد."
    • Literal Translation: I took the abandoned boy to be my son, but he became my husband.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بخور و بخواب کار منه، خدا نگهدار منه."
    • Literal Translation: Eating and sleeping is my profession, God Almighty is my protection.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بد بخت اگر مسجد آدینه بسازد --- یا طاق فرود آید، یا قبله کج آید."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "به درویشه گفتند بساطتو جمع کن، دستشو گذاشت در دهنش."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بدعای گربه کوره بارون نمیاد."
    • Literal Translation: Blind cat's prayer brings no rain.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بدهکار رو که رو بدی طلبکار میشه."
    • Literal Translation: Be kind to the debtor and he becomes the creditor.
    • Connotation:
    • English Equivalent: Give him an inch and he'll take a mile.
  • "برادران جنگ کنند، ابلهان باورکنند."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "برادر پشت، برادر زاده هم پشت."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "خواهر زاده را با زر بخر با سنگ بکش."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "برادری بجا، بزغاله یکی هفت صنار."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "برای کسی بمیر که برات تب کنه."
    • Literal Translation: Die for the one who will catch fever for you.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "برای همه مادره، برای ما زن بابا."
    • Literal Translation: She is a mother to everyone, but a mother-in-law to us.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "برای یک بی‌نماز، در مسجد‌و نمی‌بندند."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "برای یه دستمال قیصریه رو آتیش میزنه."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بر عکس نهند نام زنگی کافور."
    • Literal Translation: Contrarily, they call the Negro Camphor.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "به روباهه گفتند: شاهدت کیه؟ گفت: دمبم."
    • Literal Translation: Asked for an eye-witness, the fox offered his tail.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بزبون خوش مار از سوراخ در میاد."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بزک نمیر بهار میاد --- کنبزه با خیار میاد."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بز گر از سر چشمه آب میخوره."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "به شتره گفتند: شاشت از پسه، گفت : چه چیزم مثل همه کسه؟"
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "به شتر مرغ گفتند: بار ببر، گفت: مرغم، گفتند: بپر، گفت: شترم."
    • Literal Translation: The ostrich was asked to carry a load, it said. "I'm a bird." It was asked to fly, it said, "I'm a camel."
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بعد از چهل سال گدایی، شب جمعه را گم کرده."
    • Literal Translation: After forty years of panhandling, he has lost track of Friday eve.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بعد از هفت کره، ادعای بکارت."
    • Literal Translation: Claim to virginity, after seven moppets!
    • Connotation: Claiming innocence, while there is plenty evidence on guilt.
    • English Equivalent:
  • "بقاطر گفتند: بابات کیه؟ گفت: آقادائیم اسبه."
    • Literal Translation: They asked the mule who its father was and it said its uncle was a stallion.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "به کیشی آمدند به فیشی رفتند."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "به گربه گفتند: گهت درمونه، خاک پاشید روش."
    • Literal Translation: They told the cat its stool was a cure-all, it strewed soil on it.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "به کچله گفتند: چرا زلف نمیزاری؟ گفت: من از این قرتی گیریها خوشم نمیاد."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "به کک بنده که رقاص خداست."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بگو نبین، چشممو هم میگذارم، بگو نشنو در گوشمو میگیرم، اما اگر بگی نفهمم،

نمیتونم."

    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بگیر و ببند بده دست پهلوون."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بلبل هفت تا بچه میزاره، شیش تاش سسکه، یکیش بلبل."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بمالت نناز که بیک شب بنده، به حسنت نناز که بیک تب بنده."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بماه میگه تو در نیا من در میام."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بمرغشان کیش نمیشه گفت."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بمرگ میگیره تا به تب راضی بشه."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بوجار لنجونه از هر طرف باد بیاد، بادش میده."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بهر کجا که روی آسمان همین رنگه."
    • Literal Translation: The Sky is the same color wherever you go.
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "به یکی گفتند: سرکه هفت ساله داری؟ گفت: دارم و نمیدم، گفتند: چرا؟ گفت: اگر

میدادم هفت ساله نمیشد."

    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "به یکی گفتند: بابات از گرسنگی مُرد. گفت: داشت و نخورد؟"
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بمیر و بدم."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "به گاو و گوسفند کسی کاری نداره."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "بیله دیگ، بیله چغندر."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent:
  • "پا را به اندازه گلیم باید دراز کرد."
  • "پای خروستو ببند، بمرغ همسایه هیز نگو."
  • "پایین‌پایین‌ها جاش نیست، بالابالا‌ها راش نیست."
  • "پز عالی، جیب خالی."
  • "پس از چهل سال چارواداری، الاغ خودشو نمیشناسه."
  • "پس از قرنی شنبه به نوروز میافته."
  • "پستان مادرش را گاز گرفته."

The newborn bit its mother's breast.

== پ == 
  • "پسر خاله دسته دیزی."
  • "پسر زائیدم برای رندان، دختر زائیدم برای مردان، موندم سفیل و سرگردان."
  • "پدر کو ندارد نشان از پدر --- تو بیگانه خوانش نخوانش پسر."
  • "پشت تاپو بزرگ شده."
  • "پنج انگشت برادرند، برابر نیستند."
  • "پوست خرس نزده میفروشه."
  • "پول است نه جان است که آسان بتوان داد."
  • "پول پیدا کردن آسونه، اما نگهداریش مشکله."
  • "پول حرام، یا خرج شراب شور میشه یا شاهد کور."
  • "پولدارها به کباب، بی‌پولها به بوی کباب."
  • "پول ما سکه عُمَر داره."
  • "پیاده شو با هم راه بریم."
  • "پیاز هم خودشو داخل میوه‌ها کرده."
  • "پی خر مرده میگرده که نعلش را بکنه."
  • "پیراهن بعد از عروسی برای گل منار خوبه."
  • "پیرزنه دستش به درخت گوجه نمیرسید، می‌گفت: ترشی بمن نمیسازه."
  • "پیش از آخوند منبر نرو."
  • "پیش رو خاله، پشت سر چاله."
  • "پیش قاضی و معلق بازی."

ت

  • "تا ابله در جهانه، مفلس در نمیمانه."
  • "تابستون پدر یتیمونه."
  • "تا پریشان نشود کار بسامان نرسد."
  • "تا تریاق از عراق آرند، مار گزیده مرده باشد."
  • "تا تنور گرمه نون‌و بچسبون."
    • Literal translation: Bake the bread while the oven is hot.
    • Connotations: Take advantage of the opportunity while you still have a chance.
    • English equivalent: Make hay while the Sun shines. Strike while the iron is hot.
    • Bulgarian equivalent: Желязото се кове, докато е горещо.
  • "تا چراغ روشنه جونورها از سوراخ میان بیرون."
  • "تا شغال شده بود به چنین سوراخی گیر نکرده بود."
  • "تا کرکس بچه دارشد، مردار سیر نخورد."
  • "تا گوساله گاو بشه، دل مادرش آب میشه."
  • "تا مار راست نشه توی سوراخ نمیره."
  • "تا نازکش داری نازکن، نداری پاهاتو دراز کن."
  • "تا نباشد چیزکی مردم نگویند چیزها."
  • "تا هستم بریش تو بستم."
  • "تب تند عرقش زود در میاد."
  • "تخم دزد، شتر دزد میشه."
  • "تخم نکرد نکرد وقتی هم کرد توی کاهدون کرد."
  • "تا تو فکر خر بکنی ننه، منو در بدر میکنی ننه."
  • "ترب هم جزء مرکبات شده."
  • "ترتیزک خریدم قاتق نونم بشه، قاتل جونم شد."
  • "تره به تخمش میره، حسنی به باباش."
  • "تعارف کم کن‌و بر مبلغ افزا."
  • "تغاری بشکنه ماستی بریزد --- جهان گردد به کام کاسه لیسان."
  • "تف سر بالا، بر میگرده بریش صاحبش."
  • "تلافی غوره رو سر کوره در میاره."
  • "تنبان مرد که دو تا شد بفکر زن دوم میافته."
  • "تنبل مرو به سایه، سایه خودش میآیه."
  • "تنها بقاضی رفته خوشحال برمیگرده."
  • "تو از تو، من ازبیرون."
  • "تو بگو (( ف )) من میگم فرحزاد."
  • "توبه گرگ مرگه."
  • "تو که نی‌زن بودی چرا آقا دائیت از حصبه مرد."
  • "تومون خودمونو میکشه، بیرونمون مردم را."
  • "توی دعوا نون و حلوا خیر نمیکنند."

ج

  • "جا تره و بچه نیست."
*Literal: the place is dark and the child is missing
  • "جاده دزد زده تا چهل روز امنه."
  • "جایی نمیخوابه که آب زیرش بره."
Literal: he wouldn't sleep where there is running water
  • "جایی که میوه نیست چغندر، سلطان مرکباته."
  • "جواب ابلهان خاموشیست."
  • "جواب‌های، هویه."
Literal: the reaction to "ha!" is "ouch!"
Connotation: Tit for Tat!
  • "جوانی کجائی که یادت بخیر."

literal:

"good old days..."
  • "جوجه را آخر پائیز میشمرند."
  • "جوجه همیشه زیر سبد نمیمونه."
  • "جون بعزرائیل نمیده."
  • "جهود، خون دیده."
  • "جهود، دعاش را آورده."
  • "جیبش تار عنکبوت بسته."
  • "جیگر جیگره، دیگر دیگره."

چ

  • "چار دیواری اختیاری."
  • "چاقو دسته خودشو نمیبره."
  • "چاه کن همیشه ته چاهه."
  • "چاه مکن بهر کسی، اول خودت، دوم کسی."
  • "چاه نکنده منار دزدیده."
  • "چرا توپچی نشدی."
  • "چرا عاقل کند کاری که باز آرد پشیمانی"
    • English Equivalent: If you are wise, you think before you act.
  • "چراغی که به خونه رواست، به مسجد حرام است."
If something is needed at home, its donation is wrong
  • "چشته خور بدتر از میراث خوره."
  • "چشم داره نخودچی، ابرو نداره هیچی."
  • "چشمش آلبالو گیلاس می‌چینه."
  • "چشمش هزار کار میکنه که ابروش نمیدونه."
  • "چغندر گوشت نمیشه، دشمنم دوست نمیشه."
  • "چنار در خونه‌شونو نمی‌بینه."
  • "چوب خدا صدا نداره، هر کی بخوره دوا نداره."
  • "چوب دو سر طلا‌ست."
  • "چوب را که برداری، گربه دزده فرار میکنه."
  • "چوب معلم گله، هر کی نخوره خله."
teacher's punishment is good, whoever doesn't get it is fool!
  • "چو به گشتی، طبیب از خود میازار --- چراغ از بهر تاریکی نگه دار."
  • "چو دخلت نیست خرج آهسته‌تر کن --- که گوهر فرو شست یا پیله‌ور."
  • "چه خوشست میوه‌فروشی --- گر کس نخرد خودت بنوشی."
  • "چه عزائیست که مرده‌شور هم گریه میکنه."
  • "چه علی خواجه، چه خواجه علی."
  • "چه مردی بود کز زنی کم بود."
  • "چیزی که شده پاره، وصله ور نمی‌داره."
  • "چیزی که عوض داره گله نداره."

خ

  • "خار را در چشم دیگران می‌بینه و تیر را در چشم خودش نمی‌بینه."
  • "خاشاک به گاله ارزونه، شنبه به جهود."
  • "خاک خور و نان بخیلان مخور." (( خار نه ای زخم ذلیلان مخور... ))
  • "خاک کوچه برای باد سودا خوبه."
  • "خال مهرویان سیاه و دانه فلفل سیاه --- هر دو جانسوز است اما این کجا و آن کجا؟"
  • "خاله‌ام زائیده، خاله زام هو کشیده."
  • "خاله را می‌خواهند برای درز و دوز و گرنه چه خاله چه یوز."
  • "خاله سوسکه به بچه‌اش میگه: قربون دست و پای بلوریت."
  • "خانه‌ای را که دو کدبانوست، خاک تا زانوست."
  • "خانه اگر پر از دشمن باشه بهتره تا خالی باشه."
  • "خانه خرس و بادیه مس؟"
  • "خانه داماد عروسیست، خانه عروس هیچ خبری نیست."
  • "خانه دوستان بروب و در دشمنان را مکوب."
  • "خانه قاضی گردو بسیاره شماره هم داره."
  • "خانه کلیمی نرفتم وقتی هم رفتم شنبه رفتم."
  • "خانه نشینی بی‌بی از بی‌چادریست."
  • "خانه همسایه آش می‌پزند بمن چه؟"
  • "خدا به آدم گدا، نه عزا بده نه عروسی."
  • "خدا برف را به اندازه بام میده."
  • "خدا جامه می‌دهد کو اندام؟" نان می‌دهد کو دندان؟"
  • "خدا خر را شناخت، شاخش نداد."
  • "خدا داده بما مالی، یک خر مانده سه تا نالی."
  • "خدا دیر‌گیره، اما سخت‌گیره."
  • "خدا را بنده نیست."
  • "خدا روزی‌رسان است، امااِهنی هم می‌خواد."
  • "خدا سرما را بقدر بالا‌پوش میده."
  • "خدا شاه دیواری خراب کنه که این چاله‌ها پر بشه."
  • "خدا گر ببندد ز‌حکمت دری --- ز‌رحمت گشاید در دیگری."
  • "خدا میان دانه گندم خط گذاشته."
  • "خدا می‌خواهد بار را بمنزل برساند من نه، یک خر دیگه."
  • "خدا نجار نیست اما در و تخته رو خوب بهم میندازه."
  • "خدا وقتی بخواد بده، نمیپرسه تو کی هستی؟"
  • "خدا وقتی ها میده، ور ور جماران هم، ها میده."
  • "خدا همه چیز را به یک بنده نمی‌ده."
  • "خدا همونقدر که بنده بد داره، بنده خوب هم داره."
  • "خدایا آنکه را عقل دادی چه ندادی و آنکه را عقل ندادی چه دادی؟" ((خواجه عبدالله انصاری ))
  • "خدا یه عقل زیاد بتو بده یه پول زیاد بمن."
  • "خر، آخور خود را گم نمیکنه."
  • "خراب بشه باغی که کلیدش چوب مو باشه."
  • "خر، ار جل ز‌اطلس بپوشد خر است."
  • "خر است و یک کیله جو."
  • "خر از لگد خر ناراحت نمیشه."
  • "خر باربر، به که شیر مردم در."
  • "خر به بوسه و پیغام آب نمی‌خوره."
  • "خربزه شیرین مال شغاله."
  • "خربزه که خوردی باید پای لرزش هم بشینی."
  • "خربزه میخواهی یا هندوانه: هر دو دانه."
  • "خربیارو باقلا بار کن."
  • "خر، پایش یک بار به چاله میره."
  • "خرج که از کیسه مهمان بود --- حاتم طایی شدن آسان بود."
  • "خر چه داند قیمت نقل و نبات؟"
  • "خر خالی یرقه میره."
  • "خر، خسته - صاحب خر، ناراضی."
  • "خر خفته جو نمی‌خوره."
  • "خر دیزه است، به مرگ خودش راضی است تا ضرر بصاحبش بزنه."
  • "خر را با آخورمیخوره، مرده را با گور."
  • "خر را جایی می‌بندند که صاحب خر راضی باشه."
  • "خر را که به عروسی می‌برند، برای خوشی نیست برای آبکشی است."
  • "خر را گم کرده پی نعلش میگرده."
  • "خر، رو به طویله تند میره."
  • "خرس، تخم میکنه یا بچه؟ از این دم بریده هر چی بگی برمیاد."
  • "خرس در کوه، بو علی سیناست."
  • "خرس شکار نکرده رو پوستشو نفروش."
  • "خر سواری را حساب نمیکنه."
  • "خر، سی شاهی، پالون دو زار."
  • "خر کریم را نعل کردن."
  • "خر که جو دید، کاه نمیخوره."
  • "خر، که علف دید گردن دراز میکنه."
  • "خر گچ‌کش روز جمعه از کوه سنگ میاره."
  • "خر لخت راپالانشو بر نمیدارند."
  • "خر ما از کرگی دم نداشت."
  • "خر ناخنکی صاحب سلیقه می‌شود."
  • "خروار نمکه، مثقال هم نمکه."
  • "خر وامانده معطل چشه."
  • "خروسی را که شغال صبح میبره بگذار سر شب ببره."
  • "خر، همان خره پالانش عوض شده."
  • "خریت ارث نیست بهره خداداده‌س."
  • "خری که از خری وابمونه باید یال و دمشو برید."
  • "خوشبخت آنکه خورد و کِشت، بدبخت آنکه مرد و هِشت."
  • "خواب پاسبان، چراغ دزده."
  • "خنده کردن دل خوش میخواد و گریه کردن سر وچشم."
  • "خواهر شوهر، عقرب زیر فرشه."
  • "خواست زیر ابروشو برداره، چشماشو کور کرد."
  • "خواهی نشوی رسوا همرنگ جماعت شو."
  • "خوبی لر به آنست که هر چه شب گوید روزنه انست."
  • "خودتو خسته ببین، رفیقتو مرده."
  • "خودشو نمیتونه نگهداره چطور منو نگهمیداره؟"
  • "خود گویی و خود خندی، عجب مرد هنر‌مندی."
  • "خودم کردم که لعنت بر خودم باد."
  • "خوردن خوبی داره، پس دادن بدی."
  • "خوشا بحال کسانی که مردند و آواز ترا نشنیدند."
  • "خوشا چاهی که آب از خود بر آرد."
  • "خوش بود گر محک تجربه آید بمیان --- تا سیه روی شود هر که دراو غش باشد."
  • "خوش زبان باش در امان باش."
  • "خولی بکفم به که کلنگی بهوا."
  • "یک ده آباد به از صد شهر خراب."
  • "خونسار است و یک خرس."
  • "خیر در خانه صاحبش را میشناسد."
  • "خیک بزرگ، روغنش خوب نمیشه."

د

  • "دادن بدیوانگی گرفتن بعاقلی."
  • "دارندگیست و برازندگی."
  • "داری طرب کن، نداری طلب کن."
  • "داشتم داشتم حساب نیست، دارم دارم حسابه."
  • "دانا داند و پرسد نادان نداند و نپرسد."
  • "دانا گوشت میخورد نادان چغندر."
  • "دانه فلفل سیاه و خال مهرویان سیاه --- هر دو جانسوز است اما این کجا و آن کجا."
  • "دایه از مادر مهربانتر را باید پستن برید."
  • "دختر، تخم تر تیزک است."
  • "دختر تنبل، مادر کدبانو را دوست داره."
  • "دخترمیخواهی ماماش را بین --- کرباس میخواهی پهناش را ببین."
  • "دختر همسایه هر چه چل‌تر برای ما بهتر."
  • "دختری که مادرش تعریف بکنه برای آقا دائیش خوبه."
  • "درازی شاه خانم به پهنای ماه خانم در."
  • "در بیابان گرسنه را شلغم پخته به ز نقره خام."
  • "در بیابان لنگه کفش، نعمت خداست."
  • "در پس هر گریه آخر خنده‌ایست."
  • "در جنگ، حلوا تقسیم نمی‌کنند."
  • "در جوانی مستی، در پیری سستی، پس کی خدا پرستی؟"."
  • "در جهان هر کس که داره نان مفت، میتواند حرفهای خوب گفت."
  • "در جهنم عقربی هست که از دستش به مار غاشیه پناه می‌برند."
  • "در جیبش را تار عنکبوت گرفته است."
  • "در چهل سالگی طنبور میآموزد در گور استاد خواهد شد."
  • "در حوضی که ماهی نیست، قورباغه سپهسالاره."
  • "در خانه‌ات را ببند همسایه تو دزد نکن."
  • "در خانه اگر کس است یک‌حرف بس است."
  • "در خانه بیعاره‌ها نقاره می‌زنند."
  • "در خانه مور، شبنمی طوفانست."
  • "در خانه هر چه، مهمان هر که."
  • "درخت اگر متحرک شدی ز جای بجای --- نه جور اره کشیدی نه جفای تبر."
  • "درخت پر‌بار، سنگ می‌خوره."
  • "درخت کاهلی بارش گرسنگی است."
  • "درخت کج جز بآتش راست نمی‌شه."
  • "درخت گردکان باین بلندی --- درخت خربزه الله اکبر."
  • "درخت هر چه بارش بیش‌تر بشه، سرش پائین‌تر میاد."
  • "درد دل خودم کم بود، اینهم غرغر همسایه."
  • "درد، کوه کوه میاد، مومو میره."
  • "در دروازه را میشه بست، اما در دهن مردم و نمیشه بست."
  • "در دنیا همیشه بیک پاشنه نمی‌چرخه."
  • "در دنیا یه خوبی می‌مونه یه بدی."
  • "در دیزی وازه، حیای گربه کجا رفته."
  • "در زمستان، الو، به از پلوه."
  • "در زمستان یه جل بهتر از یه دسته گله."
  • "درزی در کوزه افتاد."
  • "در زیر این گنبد آبنوسی، یکجا عزاست یک‌جا عروسی."
  • "درس ادیب اگر بود زمزمه محبتی --- جمعه به مکتب آورد طفل گریز پای را." ((‌ نظیری نیشابوری ))
  • "در شهر کورها یه چشمی پادشاست."
  • "در شهر نی‌سواران باید سوار نی شد."
  • "در عفو لذتیست که در انتقام نیست."
  • "در کار خیر حاجت هیچ استخاره نیست." ((‌ حافظ شیرازی ))
  • "در کف شیر نر خونخواره‌ای --- غیر از تسلیم و رضا کو چاره‌ای؟"
  • "در مجلس خود راه مده همچو منی را --- کافسرده دل افسرده کند انجمنی را."
  • "درم داران عالم را کرم نیست --- کریمان را بدست اندر درم نیست."
  • "در مسجده، نه کند نیست نه سوزوندنی."
  • "در نمک ریختن توی دیگ باید به مرد پشت کرد."
  • "درویش از ده رانده، ادعای کدخدائی کند."
  • "درویش مومیائی، هی میگی و نمیائی."
  • "درویش را گفتند: در دکانتو ببند دهنشو هم گذاشت."
  • "در، همیشه بیک پاشنه نمی‌گرده."
  • "درهفت آسمان یک ستاره نداره."
  • "دزد،آب گرون می‌خوره."
  • "دزد بازار آشفته می‌خواهد."
  • "دزد باش و مرد باش."
  • "دزد به یک راه می‌رود، صاحب مال به هزار راه."
  • "دزد حاضر و بز حاضر."
  • "دزد ناشی به کاهدون میزنه."
  • "دزدی آنهم شلغم؟"."
  • "دزدی که نسیم را بدزدد دزد است."
  • "دست بالای دست بسیار است." (( در جهان پیل مست بسیار است."."." ))
  • "دست به دنبک هر کی بزنی صدا میده."
  • "دست بریده قدر دست بریده را میدونه."
  • "دست بشکند در آستین، سر بشکند درکلاه."
  • "دست بیچاره چون بجان نرسد --- چاره جز پیرهن دریدن نیست."
  • "دست بی‌هنر کفچه گدائیست."
  • "دست پشت سر نداره."
  • "دست پیش را گرفته که پس نیفته."
  • "دستت چربه، بمال سرت."
  • "دستت چو نمی‌رسد به خانم --- دریاب کنیز مطبخی را."
  • "دستت چو نمی‌رسد به کوکو، خشکه پلو را فرو کو."
  • "دست‌تنگی بدتر از دلتنگی است."
  • "دست خالی برای تو سر زدن خوبه."
  • "دست در کاسه و مشت در پیشانی."
  • "دست، دست را میشناسه."
  • "دست دکاندار تلخ است."
  • "دست راست را از چپ نمیشناسه."
  • "دستش به خر نمیرسه پالان خر را بر میدارد."
  • "دستش به دم گاو بند شده."
  • "دستش به عرب و عجم بند شده است."
  • "دستش بدهنش میرسه."
  • "دستش در کیسه خلیفه است."
  • "دستش را به کمرش گرفته که از بیگی نیفته."
  • "دستش شیره ایست یا دستش چسبناک است."
  • "دستش را توی حنا گذاشت."
  • "دست شکسته بکار میره، دل شکسته بکار نمیره."
  • "دست شکسته وبال گردنه."
  • "دستش نمک نداره."
  • "دست کار دل و نمیکنه و دل کار دست و نمیکنه."
  • "دستش کجه."
  • "دست که به چوب بردی گربه دزده حساب کار خودشو میکنه."
  • "دست که بسیار شد برکت کم می‌شود."
  • "دست ما کوتاه و خرما بر نخیل." (( پای ما لنگ است و منزل بس دراز )) ((‌ حافظ شیرازی ))
  • "دست ننت درد نکنه."
  • "دست و روت را بشور منم بخور."
  • "دست و رویش را با آب مرده شور خانه شسته است."
  • "دستی را که حاکم ببره خون نداره یا دیه نداره."
  • "دستی را که نمیتوان برید باید بوسید."
  • "دستی را که از من برید، خواه سگ بخورد خواه گربه."
  • "دشمنان در زندان با هم دوست شوند."
  • "دشمن دانا بلندت میکند --- بر زمینت میزند نادان دوست."
  • "دشمن دانا که غم جان بود --- بهتر از دوست که نادان بود." ((‌ نظامی ))
  • "دشمن نتوان حقیر و بیچاره شمرد." (( دانی که چه گفت زال با رستم گرد )) ((‌ سعدی ))
  • "دعا خانه صاحبش را میشناسد."
  • "دعا کن (( الف )) بمیره یا دعا کن بابات بمیره."
  • "دعوا سر لحاف ملا نصرالدین بود."
  • "دلاکها که بیکار میشوند سر هم را میتراشند."
  • "دل بی‌غم دراین عالم نباشد --- اگر باشد بنی آدم نباشد."
  • "دل سفره نیست که آدم پیش هر کس باز کنه."
  • "دلش درو طاقچه نداره."
  • "دلم خوشه زن بگم اگر چه کمتر از سگم."
  • "دلو همیشه از چاه درست در نمیاد."
  • "دماغش را بگیری جانش در میاد."
  • "دم خروس از جیبش پیداست."
  • "دمش را توی خمره زده است."
  • "دندن اسب پیشکشی را نمی‌شمارند."
  • "دنده را شتر شکست، تاوانش را خر داد."
  • "دنیا پس از مرگ ما، چه دریا چه سراب."
  • "دنیا دمش درازه."
  • "دنیا جای آزمایش است، نه جای آسایش."
  • "دنیا، دار مکافاته."
  • "دنیا را آب ببره او راخواب میبره."
  • "دنیا را هر طور بگیری میگذره."
  • "دنیایش مثل آخرت یزیده."
  • "دنیا محل گذره."
  • "دو تا در را پهلوی هم میگذارند برای اینست که به درد هم برسند."
  • "دو خروس بچه از یک مرغ پیدا میشوند، یکی ترکی میخونه یکی فارسی."
  • "دود از کنده بلند میشه."
  • "دود، روزنه خودشو پیدا میکنه."
  • "دو دستماله میرقصه."
  • "دور اول و بد مستی؟"
  • "دور دور میرزا جلاله، یک زن به دو شوهر حلاله."
  • "دوری و دوستی."
  • "دوست آنست که بگریاند." دشمن آنست که بخنداند."
  • "دوست همه کس، دوست هیچکس نیست."
  • "دوستی بدوستی در، جو بیار زرد آلو ببر."
  • "دوستی دوستی از سرت میکنند پوستی؟"."
  • "دوصد گفته چو نیم کردار نیست."
  • "دو صد من استخوان باید که صدمن بار بردارد."
  • "دوغ در خانه ترش است."
  • "دوغ و دوشاب در نظرش یکیست."
  • "دو قرت و نیمش باقیه."
  • "دو قرص نان اگر از گندم است و گر از جو --- دوتای جامه اگر کهنه است و گر از نو."
  • "هزار مرتبه بهتر بنزد ابن یمین --- زفرمملکت کیقباد و کیخسرو."
  • "ده انگشت را خدا برابر نیافریده."
  • "ده، برای کدخدا خوبه و برادرش."
  • "ده درویش در گلیمی بخسبند و دو پادشاه در اقلیمی نگنجند."
  • "دهنش آستر داره."
  • "دهنش چاک و بست نداره."
  • "دهن مردم را نمیشود بست."
  • "دهنه جیبش را تار عنکبوت گرفته."
  • "دیده می‌بینه، دل میخواد."
  • "دیر آمده زود میخواد بره."
  • "دیر زائیده زود میخواد بزرگ کنه."
  • "دیشب همه شب کمچه زدی کو حلوا؟"."
  • "دیگ به دیگ میگه روت سیاه، سه پایه میگه صل علی."
  • "دیگران کاشتند ما خوردیم، ما میکاریم دیگران بخورند."
  • "دیگ ملا نصرالدین است."
  • "دیوار حاشا بلنده."
  • "دیوار موش داره، موش هم گوش داره."
  • "دیوانه چو دیوانه به بیند خوشش آید."

ذ

  • "ذات نایافته از هستی بخش --- کی تواند که شود هستی بخش؟"." (( جامی ))
  • "ذره ذره کاندرین ارض و سماست --- جنس خود را همچو کاه و کهرباست." ((مولوی ))
  • "ذره ذره جمع گردد وانگهی دریا شود."

ر

  • "راستی هیبت اللهی یا میخواهی منو بترسونی؟"."
  • "راه دزد زده تا چهل روز امنه."
  • "راه دویده، کفش دریده."
  • "رحمت بکفن دزد اولی."
  • "رخت دو جاری را در یک طشت نمیشه شست."
  • "رستم است و یکدست اسلحه."
  • "رستم در حمام است."
  • "رستم صولت و افندی پیزی."
  • "رسیده بود بلایی ولی به خیر گذشت." (( نریخت درد می و محتسبز دیر گذشت."."." )) (( آصفی هروی ))
  • "رطب خورده کی منع رطب چون کند."
  • "رفت زیر ابروش را برداره چشمش را هم کور کرد."
  • "رفت به نان برسه بجان رسید."
  • "رفتم ثواب کنم کباب شدم."
  • "رفتم خونه خاله دلم واشه، خاله خسبید دلم پوسید."
  • "رفتم شهر کورها، دیدم همه کور، من‌هم کور."
  • "رقاصه نمیتونست برقصه میگفت زمین کجه."
  • "رند را بند و قحبه را پند سود نکند."
  • "رنگم ببین و حالمو نپرس."
  • "روبرو خاله و پشت سر چاله."
  • "روده بزرگه روده کوچیکه رو خورد."
  • "روز از نو، روزی از نو."
  • "روز گار آئینه را محتاج خاکستر کند."
  • "روزگار است اینکه گه عزت دهد و گه خوار دارد --- چرخ بازیگر از این بازیچه‌ها بسیار دارد."(( قائم مقام فراهانی ))
  • "روزه خوردنشو دیدم، ولی نماز کردنش را ندیده ام."
  • "روزی به قدمه."
  • "روزی گریه دست زن شلخته است."
  • "روضه خوان پشمه چال است."
  • "روغن چراغ ریخته وقف امامزاده."
  • "روغن روی روغن میره، بلغور، خشک میمونه."
  • "رو مسخرگی پیشه کن و مطربی آموز --- تا داد خود از کهتر و مهتر بستانی." (( عبید زاکانی ))
  • "روی گدا سیاهه ولی کیسه‌اش پره."
  • "ریسمان سوخت و کجیش بیرون نرفت."
  • "ریش و قیچی هر دو در دست شماست."

ز

  • "ز آب خرد، ماهی خرد خیزد --- نهنگ آن به که از دریا گریزد."
  • "زاغم زد و زو غم زد، پس مانده کلاغ کورم زد."
  • "زبان بریده بکنجی نشسته صم بکم --- به از کسی که نباشد زبانش اندر حکم." (( سعدی ))
  • "زبان خر را خلج میدونه."
  • "زبان خوش، مار را از سوراخ بیرون میآورد."
  • "زبان سرخ سر سبز میدهد بر باد --- بهوش باش که سر در سر زبان نکنی."
  • "زبان گوشت است بهر طرف که بچرخانی میچرخه."
  • "زخم زبان از زخم شمشیر بدتره."
  • "زدی ضربتی ضربتی نوش کن."
  • "زرد آلو را میخورند برای هسته‌اش."
  • "زرنگی زیاد فقر میآره."
  • "زرنگی زیاد مایه جوانمرگیست."
  • "ز عشق تا بصبوری هزار فرسنگ است." (( دلی که عاشق و صابر بود مگر سنگ است؟" )) (( سعدی ))
  • "زعفران که زیاد شد بخورد خر میدهند."
  • "زکوه تخم مرغ یک دانه پنبه دونه است."
  • "زمانه ایست که هر کس بخود گرفتار است." (( تو هم در آینه حیران حسن خویشی."."." )) (( آصفی هروی ))
  • "زمانه با تو نسازد، تو با زمانه بساز."
  • "زمستان رفت و رو سیاهی به زغال موند."
  • "زن آبستن گل میخوره اما گل داغستان."
  • "زن ازغازه سرخ رو شود و مرد از غزا."
  • "زن بد را اگر در شیشه هم بکنند کار خودشو میکنه."
  • "زن بلاست، اما الهی هیچ خانه‌ای بی‌بلا نباشه."
  • "زن بیوه را میوه‌اش میخواهند."
  • "زن تا نزائیده دلبره، وقتیکه زائید مادره."
  • "زن جوان را تیری به پهلو نشیند به که پیری."
  • "زن راضی، مرد راضی، گور پدر قاضی."
  • "زن سلیطه سگ بی‌قلاده است."
  • "زن که رسید به بیست، باید بحالش گریست."
  • "زنگوله پای تابوت."
  • "زن نجیب گرفتن آسونه، ولی نگهداریش مشکله."
  • "زن و شوهر جنگ کنند، ابلهان باور کنند."
  • "زنی که جهاز نداره، اینهمه ناز نداره."
  • "زورش بخر نمیرسه پالون خر را بر میداره."
  • "زور داری، حرفت پیشه."
  • "زور دار پول نمیخواد، بی‌زور هم پول نمیخواد."
  • "زهر طرف که کشته شود اسلام است."
  • "زیر اندازش زمین است و رواندازش آسمون."
  • "زیر پای کسی پوست خربزه گذاشتن."
  • "زیر دمش سست است."
  • "زیر دیگ آتش است و زیر آدم آدم."
  • "زیر سرش بلنده."
  • "زیر شالش قرصه."
  • "زیر کاسه نیم کاسه ایست."
  • "زیره به کرمان میبره."

س

  • "سال به دوازده ماه ما می‌بینیم یکدفعه هم تو ببین."
  • "سال به سال دریغ از پارسال."
  • "سالها میگذاره تا شنبه به نوروز بیفته."
  • "سالی که نکوست از بهارش پیداست."
  • "سبوی خالی را بسبوی پر مزن."
  • "سبوی نو آب خنک دارد."
  • "سبیلش آویزان شد."
  • "سبیلش را باید چرب کرد."
  • "سپلشت آید و زن زاید و مهمان عزیزت برسد."
  • "سخن خود تو کجا شنیدی، اونجا که حرف مردمو شنیدی."
  • "سر بریده سخن نگوید."
  • "سر بزرگ بلای بزرگ داره."
  • "سر بشکنه در کلاه، دست بشکنه در آستین."
  • "سر بی صاحب میتراشه."
  • "سر بیگناه، پای دار میره اما بالای دار نمیره."
  • "سر پیری و معرکه گیری."
  • "سر تراشی را از سر کچل ما میخواد یاد بگیره."
  • "سر حلیم روغن میرود."
  • "سر خر باش، صاحب زر باش."
  • "سر را با پنبه میبرد."
    • Literal translation: He beheads with cotton.
    • Connotation: One hurts you in a way you don't register it.
  • "سر را قمی می‌شکنه تاوانش را کاشی میده."
  • "سر زلف تو نباشد سر زلف دگری."
  • "سرش از خودش نیست."
  • "سرش به تنش زیادی میکنه."
  • "سرش به کلاش میارزه."
  • "سرش بوی قرمه سبزی میده."
  • "سرش توی حسابه."
  • "سرش توی لاک خودشه."
  • "سرش جنگه اما دلش تنگه."
  • "سرش را پیراهن هم نمیدونه."
  • "سر قبری گریه کن که مرده توش باشه."
  • "سر قبرم کثافت نکن از فاتحه خواندنت گذشتم."
  • "سر کچل را سنگی و دیوانه را دنگی."
  • "سر کچل و عرقچین."
  • "سرکه مفت از عسل شیرین‌تره."
  • "سرکه نقد بهتر از حلوای نسیه است."
  • "سرکه نه در راه عزیزان بود --- بار گرانیست کشیدن بدوش." (( سعدی ))
  • "سر گاو توی خمره گیر کرده."
  • "سر گنجشکی خورده."
  • "سر گنده زیر لحافه."
  • "سرم را میشکنه نخودچی جیبم میکنه."
  • "سرم را سرسری متراش ای استاد سلمانی --- که ما هم در دیار خود سری داریم و سامانی."
  • "سرنا را از سر گشادش میزنه."
  • "سرناچی کم بود یکی هم از غوغه اومد."
  • "سری را مه درد نیمکند دستمال مبند."
  • "سری که عشق ندارد کدوی بی‌بار است." (( لبی که خنده ندارد شکاف دیوار است."."." ))
  • "سزای گرانفروش نخریدنه."
  • "سسک هفت تا بچه میآره یکیش بلبله."
  • "سفره بی‌نان جله، کوزه بی‌آب گله."
  • "سفره نیفتاده ( نینداخته ) بوی مشک میده."
  • "سفره نیفتاده یک عیب داره." سفره افتاده هزار عیب."
  • "سفید سفید صد تومن، سرخ و سفید سیصد تومن، حالا که رسید به سبزه هر چی بگی میارزه."
  • "سقش سیاه است."
  • "سگ بادمش زیر پاشو جارو میکنه."
  • "سگ باش، کوچک خونه نباش."
  • "سگ پاچه صاحبش را نمیگیره."
  • "سگ، پدر نداشت سراغ حاج عموشو میگرفت."
  • "سگ چیه که پشمش باشه."
  • "سگ درحضور به از برادر دور."
  • "سگ در خانه صاحبش شیره."
  • "سگ داد و سگ توله گرفت."
  • "سگ دستش نمیشه داد که اخته کنه."
  • "سگ را که چاق کنند هار میشه."
  • "سگ زرد برادر شغاله."
  • "سگست آنکه با سگ رود در جوال."
  • "سگ سفید ضرر پنبه فروشه."
  • "سگ سیر دنبال کسی نمیره."
  • "سگش بهتر از خودشه."
  • "سگ که چاق سد گوشتش خوراکی نمیشه."
  • "سگ گر و قلاده زر؟"."
  • "سگ ماده در لانه، شیر است."
  • "سگ نازی آباده، نه خودی میشناسه نه غریبه."
  • "سگ نمک‌شناس به از آدم ناسپاس."
  • "سگی به بامی جسته گردش به ما نشسه."
  • "سگی که برای خودش پشم نمیکند برای دیگران کشک نخواهد کرد."
  • "سگی که پارس کنه، نمیگیره."
  • "سلام روستائی بی‌طمع نیست."
  • "سنده را انبر دم دماغش نمیشه برد."
  • "سنگ به در بسته میخوره."
  • "سنگ بزرگ علامت نزدنه."
  • "سنگ بنداز بغلت واشه."
  • "سنگ خاله قورباغه را گرو میکشه."
  • "سنگ کوچک سر بزرگ را میشکنه."
  • "سنگ مفت، گنجشک مفت."
  • "سنگی را که نتوان برداشت باید بوسد و گذاشت."
  • "سواره از پیاده خبر نداره، سیر از گرسنه."
  • "سودا، به رضا، خویشی بخوشی."
  • "سودا چنان خوشست که یکجا کند کسی." (( دنیا و آخرت به نگاهی فروختیم )) (( قصاب کاشانی ))
  • "سودا گر پنیر از شیشه میخوره."
  • "سودای نقد بوی مشک میده."
  • "سوراخ دعا را گم کرده."
  • "سوزن، همه را میپوشونه اما خودش لخته."
  • "سوسکه از دیوار بالا میرفت مادرش میگفت: قربون دست و پای بلوریت."
  • "سهره ( سیره ) رنگ کرده را جای بلبل میفروشه."
  • "سیب سرخ برای دست چلاق خوبه؟"."
  • "سیب مرا خوردی تا قیامت ابریشم پس بده."
  • "سیبی که بالا میره تا پائین بیاد هزار چرخ میخوره."
  • "سیبی که سهیلش نزند رنگ ندارد." (( تعلیم معلم بکسی ننگ ندارد ))
  • "سیلی نقد به از حلوای نسیه."

ش

  • "شاگرد اتو گرم، سرد میارم حرفه، گرم میارم حرفه."
  • "شاه خانم میزاد، ماه خانم درد میکشه."
  • "شاه می‌بخشه شیخ علیخان نمی‌بخشه."
  • "شاهنامه آخرش خوشه."
  • "شب دراز است و قلندر بیکار."
  • "شب سمور گذشت و لب تنور گذشت."
  • "شب عید است و یار از من چغندر پخته میخواهد --- گمانش میرسد من گنج قارون زیر سر دارم."
  • "شبهای چهارشنبه هم غش میکنه."
  • "شپش توی جیبش سه قاب بازی میکنه."
  • "شپش توی جیبش منیژه خانومه."
  • "شتر اگر مرده هم باشد پوستش بار خره."
  • "شتر بزرگه زحمتش هم بزرگه."
  • "شتر پیر شد و شاشیدن نیاموخت."
  • "شتر خوابیده شم بلندتر از خر ایستاده است."
  • "شتر در خواب بیند پنبه دانه --- گهی لف لف خورد گه دانه دانه."
  • "شتر دیدی ندیدی؟"."
  • "شتر را چه به علاقه بندی؟"
  • "شتر را گفتند: چرا شاشت از پسه؟" گفت: چه چیزم مثل همه کسه."
  • "شتر را گفتند: چرا گردنت کجه؟" گفت: کجام راسته."
  • "شتر را گفتند: چکاره‌ای؟" گفت: علاقه بندم." گفتند: از دست و پنجه نرم و نازکت پیداست."
  • "آن یکی می‌گفت استر را که هی --- از کجا می‌آیی ای فرخنده پی گفت: از حمام گرم کوی تو --- گفت: خود پیداست از زانوی تو."
  • "شتر را گم کرده پی افسارش میگرده."
  • "شتر سواری دولا دولا نمیشه."
  • "شتر که نواله میخواد گردن دراز میکنه."
  • "شتر کجاش خوبه که لبش بده؟"."
  • "شتر گاو پلنگ."
  • "شتر مرد و حاجی خلاص."
  • "شتر مرغ را گفتند: بار بردار." گفت: من مرغم." گفتند: پرواز کن." گفت: من شترم."
  • "شترها را نعل می‌کردند، کک هم پایش را بلند کرد."
  • "شراب مفت را قاضی هم میخوره."
  • "شریک اگر خوب بود خدا هم شریک میگرفت."
  • "شریک دزد و رفیق قافله."
  • "شست پات توی چشمت نره."
  • "شش ماهه به دنیا اومده."
  • "شعر چرا میگی که توی قافیه‌اش بمونی؟"."
  • "شغال، پوزش بانگور نمیرسه میگه ترشه."
  • "شغال ترسو انگور خوب نمیخوره."
  • "شغال که از باغ قهر کنه منفعت باغبونه."
  • "شغالی که مرغ میگیره بیخ گوشش زرده."
  • "شکمت گوشت نو بالا آورده."
  • "شکم گشنه، گوز فندقی."
  • "شلوار نداره، بند شلوارش را می‌بنده."
  • "شمر جلودارش نمیشه."
  • "شنا بلد نیست زیر آبی هم میره."
  • "شنونده باید عاقل باشه."
  • "شنیدی که زن آبستن گل میخوره اما نمیدونی چه گلی."
  • "شوهر کردم وسمه کنم نه وصله کنم."
  • "شوهر برود کاروانسرا، نونش بیاد حرمسرا."
  • "شوهرم شغال باشد، نونم در تغار باشد."
  • "شیر بی یال و اشکم که دید --- اینچنین شیری خدا هم نافرید." (( مولوی ))

ص

  • "صابونش به جامه ما خورده."
  • "صبر کوتاه خدا سی ساله."
  • "صداش صبح در میاد."
  • "صد پتک زرگر، یک پتک آهنگر."
  • "صد تا گنجشک با زاق و زوقش نیم منه."
  • "صد تا چاقو بسازه، یکیش دسته نداره."
  • "صد تومن میدم که بچه‌ام یکشب بیرون نخوابه وقتی خوابید، چه یک‌شب چه هزار شب."
  • "صد رحمت به کفن دزد اولی."
  • "صد سال گدائی میکنه هنوز شب جمعه را نمیدونه."
  • "صد سر را کلاه است و صد کور را عصا."
  • "صد من پرقو یکمشت نیست."
  • "صد من گوشت شکار به یک چس تازی نمیارزه."
  • "صد موش را یک گربه کافیه."
  • "صفراش به یک لیمو می‌شکنه."
  • "صنار جیگرک سفره قلمگار نمی خواد."
  • "صنار میگیرم سگ اخته میکنم، یه عباسی میدم غسل میکنم."

ض

  • "ضرب خورده جراحه."
  • "ضرر را از هر جا جلوشو بگیری منفعته."
  • "ضامن روزی بود روزی‌رسان."
  • "ضرر بموقع بهتر از منفعت بیموقعه."

ط

  • "طاس اگر نیک نشیند همه کس نراد است."
  • "طالع اگر اری برو دمر بخواب."

*"طاووس را به نقش و نگاری که هست خلق --- تحسین کنند و او خجل از پای زشت خویش."(( سعدی ))

  • "طبل تو خالیست."
  • "طبیب بیمروت، خلق را رنجور میخواهد."
  • "طشت طلا رو سرت بگیر و برو."
  • "طعمه هر مرغکی انجیر نیست."
  • "طمع آرد بمردان رنگ زردی."
  • "طمع پیشه را رنگ و رو زرده."
  • "طمع را نباید که چندان کنی --- که صاحب کرم را پشیمان کنی."
  • "طمع زیاد مایه جونم مرگی ( جوانمرگی ) است."
  • "طمعش از کرم مرتضی علی بیشتره."

ظ

  • "ظالم پای دیوار خودشو میکنه."
  • "ظالم دست کوتاه."
  • "ظالم همیشه خانه خرابه."
  • "ظاهرش چون گور کافر پر حلل --- باطنش قهر خدا عزوجل."

ع

  • "عاشقان را همه گر آب برد --- خوبرویان همه را خواب برد." (( ایرج میرزا )) ‏
  • "عاشق بی‌پول باید شبدر بچینه."
  • "عاشقم پول ندارم کوزه بده آب بیارم."
  • "عاشقی پیداست از زاری دل --- نیست بیماری چو بیماری دل." (( مولوی )) ‏
  • "عاشقی شیوه رندان بلا کش باشد." (( حافظ )) ‏
  • "عاشقی کار سری نیست که بر بالین است." (( سعدی )) ‏
  • "عاقبت جوینده یابنده بود." (( مولوی)) ‏
  • "عاقبت گرگ زاده گرگ شود --- گر چه باآدمی بزرگ شود." (( سعدی )) ‏
  • "عاقل بکنار آب تا پل میجست --- دیوانه پا برهنه از آب گذشت."
  • "عاقل گوشت میخوره، بی‌عقل بادمجان."
  • "عالم بی‌عمل، زنبور بی‌عسله."
  • "عالم شدن چه آسون آدم شدن چه مشکل."
  • "عالم ناپرهیزکار، کوریست مشعله‌دار."
  • "عبادت بجز خدمت خلق نیست --- به تسبیح و سجاده و دلق نیست." (( سعدی ))‏
  • "عجب کشگی سابیدیم که همش دوغ پتی بود."
  • "عجله، کار شیطونه."
  • "عدو شود سبب خیر اگر خدا خواهد."
  • "عذر بدتر از گناه."
  • "عروس بی‌جهاز، روزه بی‌نماز، دعای بی‌نیاز، قرمه بی‌پیاز."
  • "عروس تعریفی عاقبت شلخته در‌آمد."
  • "عروس که بما رسید شب کوتاه شد."
  • "عروس مردنی را گردن مادر شوهر نگذارید."
  • "عروس میاد وسمه بکشه نه وصله بکنه."
  • "عروس نمیتونست برقصه میگفت: زمین کجه."
  • "عروس را که مادرش تعریف کنه برای آقا دائیش خوبه."
  • "عروس که مادر شوهر نداره اهل محل مادر شوهرشند."
  • "عزیز کرده خدا را نمیشه ذلیل کرد."
  • "عزیز پدر و مادر."
  • "عسس بیا منو بگیر."
  • "عسل در باغ هست و غوره هم هست."
  • "عسل نیستی که انگشتت بزنند."
  • "عشق پیری گر بجنبد سر به رسوائی زند."
  • "عقد پسر‌عمو و دختر‌عمو را در آسمان بسته‌اند."
  • "عقلش پاره سنگ بر‌میداره."
  • "عقل که نیست جون در عذابه."
  • "عقل مردم به چشمشونه."
  • "عقل و گهش قاطی شده."
  • "علاج واقعه پیش از وقوع باید کرد." ((‌."."." دریغ سود ندارد چو رفت کار از دست )) (( سعدی )) ‏
  • "علاج بکن کز دلم خون نیاید." (( سرشک از رخم پاک کردن چه حاصل."."." )) (( میر والهی)) ‏
  • "علف بدهان بزی باید شیرین بیاد."
  • "عیدت را اینجا کردی نوروزت را برو جای دیگه."

غ

  • "غاز میچرونه."
  • "غربال را جلوی کولی گرفت و گفت: منو چطور می‌بینی؟" گفت: هر طور که تو منو می‌بینی."
  • "غلام به مال خواجه نازد و خواجه به هر دو."
  • "غلیان بکشیم یا خجالت." (( مائیم میان این دو حالت."."." ))
  • "غم مرگ برادر را برادر مرده میداند."
  • "غوره نشده مویز شده است."

ف

  • "فردا که برمن و تو وزد باد مهرگان --- آنگه شود پدید که نامرد و مرد کیست؟" (( ناصر خسرو))

"* فردا، خره گوز داد برو بردار. *"

  • "فرزند بی‌ادب مثل انگشت ششمه، اگر ببری درد داره، اگر هم نبری زشته."
  • "فرزند عزیز نور دیده --- از دبه کسی ضرر ندیده."
  • "فرزند کسی نمیکند فرزندی --- گر طوق طلا به گردنش بر‌بندی."
  • "فرزند عزیز دردونه، یا دنگه یا دیوونه."
  • "فرشش زمینه، لحافش آسمون."
  • "فرش، فرش قالی، ظرف، ظرف مس، دین، دین محمد."
  • "فضول را بجهنم بردند گفت: هیزمش تره."
  • "فقیر، در جهنم نشسته است."
  • "فکر نان کن که خربزه آبه."
  • "فلفل نبین چه ریزه بشکن ببین چه تیزه."
  • "فلک فلک، بهمه دادی منقل، به ما ندادی یک کلک."
  • "فواره چون بلند شود سرنگون شود."
  • "فیل خوابی می‌بیند و فیلبان خوابی."
  • "فیلش یاد هندوستان کرده."
  • "فیل و فنجان."
  • "فیل زنده‌اش صد تومنه، مرده شم صد تومنه."

ق

  • "قاپ قمار خونه است."
  • "قاتل بپای خود پای دار میره."
  • "قاچ زین را بگیر اسب‌دوانی پیشکشت."
  • "قاشق سازی کاری نداره، مشت میزنی توش گود میشه، دمش را میکشی دراز میشه."
  • "قاشق نداری آش بخوری نونتو کج کن بیل کن."
  • "قاطر را گفتند: پدرت کیست؟" گفت: اسب آقادائیمه."
  • "قاطر را گفتند: پدرت کیست؟" گفت: اسب آقادائیمه."
  • "قاطر پیش آهنگ آخرش توبره میشه."
  • "قبا سفید قبا سفیده."
  • "قبای بعد از عید برای گل منار خوبه."
  • "قدر زر، زرگر شناسد قدر گوهر، گوهری."
  • "قران کنند حرز و امام مبین کشند." (( یاسین کنند ورد وبه طاها کشند تیغ."."." ))
  • "قربون برم خدا‌رو، یک بام و دو هوا‌رو، اینور بام گرما را اون ور بام سرما‌رو."
  • "قربون بند کیفتم، تا پول داری رفیقتم."
  • "قربون سرت آقا ناشی، خرجم با خودم آقام تو باشی."
  • "قربون چشمهای بادومیت - ننه من بادوم."
  • "قربون چماق دود کشت کاه، بده جوش پیشکشت."
  • "قرض که رسید به صد تومن، هر شب بخور قیمه‌پلو."
  • "قسمت را باور کنم یا دم خروس را؟"."
  • "قسم نخور که باور کردم."
  • "قلم، دست دشمنه."
  • "قم بید و قنبید، اونهم امسال نبید."
  • "قوم و خویش، گوشت هم را میخورند استخوان هم را دور نمیندازند."

ک

  • "کاچی بهتر از هیچی است."
  • "کار از محکم‌کاری عیب نمیکنه."
  • "کار بوزینه نیست نجاری."
  • "کار خر و خوردن یابو."
  • "کارد، دسته خودشو نمی‌بره."
  • "کار نباشه زرنگه."
  • "کار، نشد نداره."
  • "کار هر بز نیست خرمن کوفتن --- گاو نر میخواهد و مرد کهن."
  • "کاری بکن بهر ثواب - نه سیخ بسوزه نه کباب."
  • "کاسه گرمتر از آش."
  • "کاسه جائی رود که شاه تغار باز آید."
  • "کاسه را کاشی میشکنه، تاوانش را قمی میده."
  • "کاشکی را کاشتند سبز نشد."
  • "کاشکی ننم زنده میشد - این دورانم دیده میشد."
  • "کافر همه را بکیش خود پندارد."
  • "کاه از خودت نیست کاهدون که از خودته."
  • "کاه بده، کالا بده، دو غاز و نیم بالا بده."
  • "کاه پیش سگ، استخوان پیش خر."
  • "کاه را در چشم مردم می‌بینه کوه را در چشم خودش نمی‌بینه."
  • "کاهل به آب نمیرفت، وقتی میرفت خمره میبرد."
  • "کباب پخته نگردد مگر به گردیدن."
  • "کبکش خروس میخونه."
  • "کپه هم با فعله است؟"."
  • "کجا خوشه؟" اونجا که دل خوشه."
  • "کج میگه اما رج میگه."
  • "کچلی را گفتند: چرا زلف نمیگذاری؟" گفت: من از این قرتی‌گریها خوشم نمیاد."
  • "کچل نشو که همه کچلی بخت نداره."
  • "کچلیش، کم آوازش."
  • "کدخدا را ببین، ده را بچاپ."
  • "کرایه نشین، خوش نشینه."
  • "کرم‌داران عالم را درم نیست --- درم‌داران عالم را کرم نیست."
  • "کرم درخت از خود درخته."
  • "کژدم را گفتند: چرا بزمستان در نمیآئی؟" گفت: بتابستانم چه حرمت است که در زمستان نیز بیرون آیم؟"."
  • "کس را وقوف نیست که انجام کار چیست." (( هر وقت خوش که دست دهد مغتنم شمار )) (( حافظ شیرازی ))
  • "کس نخارد پشت من جز ناخن انگشت من."
  • "کسی دعا میکنه زنش نمیره که خواهر زن نداشته باشه."
  • "کسی را در قبر دیگری نمی‌گذارند."
  • "کسی که از آفتاب صبح گرم نشد از آفتاب غروب گرم نمیشه."
  • "کسی که از گرگ میترسه گوسفند نگه نمیداره."
  • "کسی که را مادرش زنا کنه، با دیگران چها کنه."
  • "کسی که منار میدزده، اول چاهش را میکنه."
  • "کسی که خربزه می‌خوره، پای لرزش هم میشینه."
  • "کشته از بسکه فزونست کفن نتوان کرد."
  • "کفاف کی دهد این باده بمستی ما --- خم سپهر تهی شد ز می پرستی ما."
  • "کف دستی که مو نداره از کجاش میکنند؟"."
  • "کفتر صناری، یاکریم نمیخونه."
  • "کفتر چاهی جاش توی چاهه."
  • "کفشات جفت، حرفات مفت."
  • "کفشاش یکی نوحه میخونه، یکی سینه میزنه."
  • "کفگیرش به ته دیگ خورده."
  • "کلاغ آمد چریدن یاد بگیره پریدن هم یادش رفت."
  • "کلاغ از وقتی بچه‌دار شد، شکم سیر بخود ندید."
  • "کلاغ از باغمون قهر کرد، یک گردو منفعت ما."
  • "کلاغ خواست راه رفتن کبک را یاد بگیره راه رفتن خودش هم یادش رفت."
  • "کلاغ، روده خودش در‌آمده بود اونوقت میگفت: من جراحم."
  • "کلاغ سر لونه خودش قارقار نمیکنه."
  • "کل اگر طبیب بودی سر خود دوا نمودی."
  • "کلاه را که به هوا بیندازی تا پائین بیاید هزار تا چرخ میخوره."
  • "کلاه کچل را آب برد گفت: برای سرم گشاد بود."
  • "کلفتی نون را بگیر و نازکی کار را."
  • "کلوخ انداز را پاداش سنگ است --- جواب است ای برادر این نه جنگ است."
  • "کله‌اش بوی قرمه سبزی میده."
  • "کله پز برخاست سگ جایش نشست."
  • "کله گنجشکی خورده."
  • "کمال همنشین در من اثر کرد --- وگر نه من همان خاکم که هستم." (( سعدی))
  • "کم بخور همیشه بخور."
  • "کمم گیری کمت گیرم - نمرده ماتمت گیرم."
  • "کنار گود نشسته میگه لنگش کن."
  • "کند همجنس با همجنس پرواز." (( کبوتر با کبوتر باز با باز."."."))
        English equivalent: Birds of a feather, flock together.
  • "کنگر خورده لنگر انداخته."
  • "کور از خدا چی میخواهد؟" دو چشم بینا."
  • "کور خود و بینای مردم."
  • "کورشه اون دکانداری که مشتری خودشو نشناسه."
  • "کور را چه به شب‌نشینی."
  • "کور کور را میجوره آب گودال را."
  • "کور هر چی توی چنته خودشه خیال میکنه توی چنته رفیقش هم هست."
  • "کوری دخترش هیچ، داماد خوشگل هم میخواهد."
  • "کوزه خالی، زود از لب بام میافته."
  • "کوزه‌گر از کوزه شکسته آب میخوره."
  • "کوزه نو آب خنک داره."
  • "کوزه نو دو روز آب را سرد نگه میداره."
  • "کوسه دنبال ریش رفت سیبیلشم از دست داد."
  • "کوسه و ریش پهن."
  • "کو فرصت؟"."
  • "کوه بکوه نمیرسه، آدم به آدم میرسه."
  • "کوه، موش زائیده."

گ

  • "گابمه و آبمه و نوبت آسیابمه."
  • "گاو پیشانی سفیده."
  • "گاوش زائیده."
  • "گاو نه من شیر."
  • "گاه باشد که کودک نادان --- بغلط بر هدف زند تیری."
  • "گاهی از سوراخ سوزن تو میره گاهی هم از دروازه تو نمیره."
  • "گدارو که رو بدی صاحبخونه میشه."
  • " نرمی ز حد مبر که چو دندان مار ریخت ---- هر طفل نی سوار کند تازیانه‌اش." ((صائب))
  • "گذر پوست به دباغخانه میافته."
  • "گر بدولت برسی مست نگردی مردی."
  • "گر بری گوش و گر زنی دمبم --- بنده از جای خود نمی‌جنبم."
  • "گربه برای رضای خدا موش نمیگیره."
  • "گربه تنبل را موش طبابت میکنه."
  • "گربه دستش به گوشت نمیرسه میگه بو میده."
  • "گربه را دم حجله باید کشت."
  • "گربه را اگر در اطاق حبس کنی پنجه بروت میزنه."
  • "گربه را گفتند: گهت درمونه خاک پاشید روش."
  • "گربه روغن میخوره خانم دهنش بو میکنه."
  • "گربه شب سموره."
  • "گربه شیر است در گرفتن موش --- لیک موش است در مصاف پلنگ."
  • "گربه مسکین اگر پر داشتی --- تخم گنجشک از زمین بر داشتی."
  • "گر تو بهتر میزنی بستان بزن."
  • "گر تو قرآن بدین نمط خوانی --- ببری رونق مسلمانی را." ((سعدی))
  • "گر تو نمی‌پسندی تغییر ده قضا را." (( در کوی نیکنامی ما را گذر ندادند."."." )) ((حافظ))
  • "گر جمله کائنات کافر گردند --- بر دامن کریاش ننشیند گرد."
  • "گر حکم شود که مست گیرند --- درشهرهر آنچه هست گیرند."
  • "گر در همه دهر یک سر نیشتر است --- بر پای کسی رود که از همه درویشتر است."
  • "گر در یمنی چو با منی پیش منی --- ور پیش منی چو بی منی در یمنی."
  • "گرد نام پدر چه میگردی؟" --- پدر خویش باش اگر مردی." ((سعدی))
  • "گرز به خورند پهلوون."
  • "گر زمین و زمان بهم دوزی --- ندهندت زیاده از روزی."
  • "گر صبر کنی ز غوره حلوا سازیم."
  • "گر گدا کاهل بود تقصیر صاحب‌خانه چیست؟"."
  • "گرگ دهن آلوده و یوسف ندریده."
  • "گرهی که با دست باز میشه نباید با دندان باز کرد."
  • "گفت پیغمبر که چون کوبی دری --- عاقبت زآن در برون آید سری."
  • "گفت: چشم تنگ دنیا دار را --- یا قناعت پر کند یا خاک گور." ((سعدی))
  • "گفت: چشم تنگ دنیا دار را --- یا قناعت پر کند یا خاک گور." ((سعدی))
  • "گفت: خونه قاضی عروسیست." گفت: بتو چه؟" گفت: مرا هم دعوت کرده اند." گفت: بمن چه؟"."
  • "گفت: استاد." شاگردان از تو نمیترسند." گفت: منهم از شاگردها نمیترسم."
  • "گفتند: خرس تخم میذاره یا بچه؟" گفت: از این دم بریده هر چی بگی بر میاد."
  • "گفتند: خربزه و عسل با هم نمیسازند." گفت: حالا که همچین ساخته‌اند که دارند منو از وسط بر میدارند."
  • "گفتند: خربزه میخوری با هندوانه؟" گفت: هر دودانه."
  • "گفت: نوری خونه است؟" گفتند: علاوه بر نوری دخترش هم خونه است." گفت: نور علی نور."
  • "گل زن و شوهر را از یک تغار برداشته‌اند."
  • "گله گیهات بسرم ایشالاه عروسی پسرم."
  • "گنج بی مار و گل بی خار نیست --- شادی بی غم در این بازار نیست." ((مولوی))
  • "گنجشک امسال رو باش که گنجشک پارسالی را قبول نداره."
  • "گنجشک با باز پرید افتاد و ماتحتش درید."
  • "گنجشک با زاغ زوغش بیست تاش یه قرونه، گاو میش یکیش صد تومنه."
  • "گندم از گندم بروید جو ز جو." ((‌ از مکافات عمل غافل نشو."."." )) ((مولوی))
  • "گندم خوردیم از بهشت بیرونمان کردند."
  • "گوساله بسته را میزنه."
  • "گوسفند امام رضا را تا چاشت نمیچرونه."
  • "گوسفند بفکر جونه، قصاب به فکر دنبه."
  • "گوش اگر گوش تو و ناله اگر ناله من --- آنچه البته بجائی نرسد فریادست." ((یغمایی جندقی))
  • "گوشت جوان لب طاقچه است."
  • "گوشت را از ناخن نمیشه جدا کرد."
  • "گوشت را از بغل گاو باید برید."
  • "گوشت رانم را میخورم منت قصاب رو نمیکشم."
  • "گوهر پاک بباید که شود قابل فیض --- ورنه هر سنگ و گلی لؤلؤ مرجان نشود." ((حافظ))
  • "گه جن خورده."
  • "گیرم پدر تو بود فاضل --- از فضل پدر تو را چه حاصل." ((نظامی))
  • "گیرم که مار چوبه کند تن بشکل مار --- کو زهر بهر دشمن و کو مهره بهر دوست." ((خاقانی))
  • "گیسش را توی آسیا سفید نکرده."

ل

  • "لاف در غریبی، گور در بازار مسگرها."
  • "لالائی میدونی چرا خوابت نمیبره."
  • "لب بود که دندون اومد."
  • "لر اگر ببازار نره بازار میگنده."
  • "لقمان حکیم را گفتند: ادب از که آموختی؟" گفت: از بی ادبان." ((گلستان سعدی))
  • "لگد به گور حاتم زده."
  • "لولهنگش آب میگیره."
  • "لیلی را از چشم مجنون باید دید."

م

  • "ما از خیک دست برداشتیم خیک از ما دست بر نمیداره."
  • "ما اینور جوب تو اونور جوب."
  • "ما اینور جوب تو اونور جوب، فحش بده فحش بستون، پیراهن یکی شانزده تومنه."
  • "مادر را دل سوزد، دایه را دامن."
  • "مادر زن خرم کرده، توبره بر سرم کرده."
  • "مادر که نیست با زن بابا باید ساخت."
  • "مادر مرده را شیون میاموز."
  • "مارا باش که از بز دنبه میخواهیم."
  • "مار بد بهتر بود از یار بد."
  • "مار پوست خودشو ول میکنه اما خوی خودشو ول نمیکنه."
  • "مار تا راست نشه بسوراخ نمیره."
  • "مار خورده افعی شده."
  • "مار خیلی از پونه خوشش میاد دم لونه‌اش سبز میشه."
  • "مار گزیده از ریسمان سیاه و سفید میترسه."
  • "مار گیر را آخرش مار میکشه."
  • "مار مهره، هر ماری نداره."
  • "مار هر کجا کج بره توی لونه خودش راست میره."
  • "ماست را که خوردی کاسه شو زیر سرت بزار."
  • "ماست‌ها را کیسه کردند."
  • "ماست مالی کردن."
  • "ماستی که ترشه از تغارش پیداست."
  • "ماست نیستی که انگشتت بزنند."
  • "ما صد نفر بودیم تنها، اونها سه نفر بودند همراه."
  • "ما که خوردیم اما نگی یارو خر بود سیرابیت نپخته بود."
  • "ما که در جهنم هستیم یک پله پائین‌تر."
  • "ما که رسوای جهانیم غم عالم پشمه."
  • "مال است نه جان است که آسان بتوان داد."
  • "مال بد بیخ ریش صاحبش."
  • "مال به یکجا میره ایمون به هزار جا."
  • "مالت را خار کن خودت را عزیز کن."
  • "مال خودت را محکم نگهدار همسایه را دزد نکن."
  • "مال خودم مال خودم مال مردمم مال خودم."
  • "مال دنیا و بال آخرته."
  • "مال ما گل مناره، مال مردم زیر تغاره."
  • "مال مفت صرافی نداره."
  • "پول باد آورده چند و چون نداره."
  • "مال ممسک میراث ظالمه."
  • "مال همه ماله، مال من بیت الماله."
  • "ماما آورده را مرده شور میبره."
  • "ماما که دو تا شد سر بچه کج در میاد."
  • "ما و مجنون همسفر بودیم در دشت جنون --- او بمطلب‌ها رسید و ما هنوز آواره‌ایم."
  • "ماه درخشنده چو پنهان شود --- شب پره بازیگر میدان شود."
  • "ما هم تون را میتابیم هم بوق را میزنیم."
  • "ماه همیشه زیر ابر پنهان نمیمونه."
  • "ماهی رو هر وقت از آب بگیری تازه است."
  • "ماهی ماهی رو میخوره، ماهی‌خوار هر دو را."
  • "ماهی و ماست؟" عزرائیل میگه بازم تقصیر ماست؟"
  • "مبارک خوشگل بود ابله هم درآورد."
  • "مثقال نمکه خروار هم نمکه."
  • "مثل سیبی که از وسط نصف کرده باشند."
  • "مثل کنیز ملا باقر."
  • "مرد چهل ساله تازه اول چلچلیشه."
  • "مرد خردمند هنر پیشه را --- عمر دو بایست در این روزگار
  • "تا به یکی تجربه آموختن --- با دگری تجربه بردن بکار." ((سعدی))
  • "مرد که تنبوتش دو تا شد بفکر زن نو میافته."
  • "مرده را رو که رو بدی بکفن خودش میرینه."
  • "مردی را پای دار میبردند زنش میگفت: یه شلیته گلی برای من بیار."
  • "مردی که نون نداره اینهمه زبون نداره."
  • "مرغ بیوقت خوان را باید سر برید."
  • "مرغ زیرک که میرمید از دام - با همه زیرکی بدام افتاد."
  • "مرغ گرسنه ارزن در خواب می‌بینه."
  • "مرغ، هم تخم میکنه هم چلغوز."
  • "مرغ همسایه غازه."
    • Literal Translation: The neighbour's hen is a goose.
    • Connotation: You think that everyone is better than you, but they really aren't.
    • English Equivalent: The grass is always greener on the neighbour's lawn.
  • "مرغی را که در هواست نباید به سیخ کشید."
  • "مرغ یه پا داره."
  • "مرغی که انجیر میخوره نوکش کجه."
  • "مرگ برای من، گلابی برای بیمار."
  • "مرگ به فقیر و غنی نگاه نمیکنه."
  • "مرگ خر عروسی سگه."
  • "مرگ خوبه اما برای همسایه."
  • "مرگ میخواهی برو گیلان."
  • "مرگ یه بار شیون یه بار."
  • "مزد آن گرفت جان برادر که کار کرد." (( نابرده رنج گنج میسر نمی شود... )) ((سعدی))
  • "مزد خر سور چرونی خر سواریست."
  • "مزد دست مهتر چس یابوست."
  • "مسجد نساخته گدا درش ایستاده."
  • "مشتری آخر شب خونش پای خودشه."
  • "مشک خالی و پرهیز آب."
  • "معامله با خودی غصه داره."
  • "معامله نقد بوی مشک میده."
  • "معما چو حل گشت آسان شود."
  • "مغز خر خورده."
  • "مفرداتش خوبه اما مرده شور ترکیبشو ببره."
  • "مگس به فضله‌ش بشینه تا مورچه‌خور دنبالش میدوه."
  • "مگه سیب سرخ برای دست چلاق خوبه؟"
  • "مگه کاشونه که کپه با فعله است؟"
  • "ملا شدن چه آسون، آدم شدن چه مشکل."
  • "ملا نصرالدین صنار میگرفت سگ اخته می‌کرد یکعباسی میداد میرفت حموم."
  • "من آنچه شرط بلاغ است با تو میگویم --- تو خواه از سخنم پند گیر و خواه ملال." ((سعدی))
  • "من از بیگانگان هرگز ننالم --- که با من هر چه کرد آن آشنا کرد." ((حافظ))
  • "من کجا و خلیفه در بغداد."
  • "من میگم خواجه‌ام تو میگی چند تا بچه داری؟"
  • "من میگم نره تو میگی بدوش."
  • "من میگم انف، تو نگو انف، تو بگو انف."
  • "من نمیگویم سمندر باش یا پروانه باش --- چون بفکر سوختن افتاده‌ای مردانه باش." ((مرتضی قلیخان شاملو))
  • "من نوکر حاکمم نه نوکر بادنجان."
  • "موریانه همه چیز خونه را میخوره جز غم صاحب خونه را."
  • "موش به سوراخ نمیرفت جارو به دم بست."
  • "موش چیه که کله پاچش چی باشه."
  • "موش زنده بهتر از گربه مرده است."
  • "موش به همبونه ( انبار) کار نداره همبونه به موش کار داره."
  • "موش و گربه که با هم بسازند دکان بقالی خراب میشه."
  • "مهتاب نرخ ماست را میشکنه."
  • "مهره مار داره."
  • "مه فشاند نور و سگ عوعو کند --- هر کسی بر طینت خود می تند." ((مولوی))
  • "مهمون باید خنده‌رو باشه اگر چه صاحب‌خونه، خون گریه کنه."
  • "مهمون تا سه روز عزیزه."
  • "مهمون خر صاحب‌خونه است."
  • "مهمون که یکی شد صاحب‌خونه گاو میکشه."
  • "مهمون، مهمون‌و نمیتونه ببینه صاحب‌خونه هر دو را."
  • "مهمون ناخونده خرجش پای خودشه."
  • "مهمون هر کی، و در خونه هر چی."
  • "میون حق و باطل چهار انگشته."
  • "میون دعوا حلوا خیر نمی‌کنند."
  • "میون دعوا نرخ معین میکنه."
  • "می بخور، منبر بسوزان، مردم آزاری مکن."
  • "میخوای عزیز بشی یا دور شو یا کور شو."
  • "میراث خرس به کفتار میرسه."
  • "میراث‌خوار بهتر از چشته خوره."
  • "میوه خوب نصیب شغال میشه."
  • "میهمان راحت جان است و لیکن چو نفس --- خفه سازد که فرود آید و بیرون نرود."
  • "مهمون روز اول طلا , روز دوم مس , روز سوم فس "

ن

  • "نابرده رنج گنج میسر نمی‌شود --- مزد آن گرفت جان برادر که کار کرد."
    • Literal Translation:
    • Connotation:
    • English Equivalent: No Pain ,No gain
  • "ناخوانده بخانه خدا نتوان رفت."
  • "ناز عروس به جهازه."
  • "نازکش داری ناز کن، نداری پاهاتو دراز کن."
  • "نبرد رگی تا نخواهد خدای." (( اگر تیغ عالم جنبد ز جای... ))
  • "نخود توی شله زرد."
  • "نخودچی توی جیبم میکنی اونوقت سرم را میشکنی؟"
  • "نخودچی شو دزدیده."
  • "نخود همه آش."
  • "ندید بدید وقتی بدید به خود برید."
  • "نذر میکنم واسه سرم خودم میخورم و پسرم."
  • "نردبون، پله به پله."
  • "نردبون دزدها."
  • "نزدیک شتر نخواب تا خواب آشفته نبینی."
  • "نزن در کسی را تا نزنند درت را."
  • "نسیه نسیه آخر بدعوا نسیه."
  • "نشاشیدی شب درازه."
  • "نشسته پاکه."
  • "نفسش از جای گرم در میاد."
  • "نکرده کار نبرند بکار."
  • "نگاه بدست ننه کن مثل ننه غربیله کن."
  • "نوشدارو بعد از مرگ سهراب."
  • "نوکر باب، شیش ماه چاقه شیش ماه لاغر."
  • "نوکر بی‌جیره و مواجب تاج سر آقاست."
  • "نوکه اومد به ببازار کهنه می‌شه دل‌آزار."
  • "نون اینجا آب اینجا - کجا بروم به از اینجا؟"
  • "نون بدو، آب بدو، تو بدنبالش بدو."
  • "نون بده، فرمون بده."
  • "نون بهمه کس بده، اما نان همه کس مخور."
  • "نونت را با آب بخور منت آبدوغ نکش."
  • "نون خونه رئیسه، سگش هم همراهشه."
  • "نون خودتو میخوری حرف مردم و چرا میزنی؟"
  • "نون خود تو میخوری حلیم حاج عباسو هم میزنی؟"
  • "نون را به اشتهای مردم نمیشه خورد."
  • "نون را باید جوید توی دهنش گذاشت."
  • "نونش توی روغنه."
  • "نونش را پشت شیشه میماله."
  • "نون گدائی رو گاو خورد دیگه بکار نرفت."
  • "نون نامردی توی شکم مرد نمیمونه."
  • "نون نداره بخوره پیاز میخوره اشتهاش واشه."
  • "نون نکش آب لوله کش."
  • "نه آب و نه آبادانی نه گلبانگ مسلمانی."
  • "نه آفتاب از این گرم‌تر می‌شود و نه غلام از این سیاه‌تر."
  • "نه از من جو، نه از تو دو، بخور کاهی برو راهی."
  • "نه به‌اون خمیری نه به‌این فطیری."
  • "نه به اون شوری شوری نه به‌این بی‌نمکی."
  • "نه بباره نه به داره، اسمش خاله موندگاره."
  • "نه بر مرده بر زنده باید گریست." (( گر این تیر از ترکش رستمی است."."." )) ((فردوسی))
  • "نه پسر دنیائیم نه دختر آخرت."
  • "نه پشت دارم نه مشت."
  • "نه پیر را برای خر خریدن بفرست نه جوان را برای زن گرفتن."
  • "نه خانی اومده نه خانی رفته."
  • "نه چک زدم نه چونه، عروس اومد به خونه."
  • "نه خود خوری نه کس دهی گنده کنی به سگ دهی."
  • "نه در غربت دلم شاد و نه روئی در وطن دارم." --- الهی بخت برگردد از طالع که من دارم."
  • "نه دزد باش نه دزد زده."
  • "نه راه پس دارم نه راه پیش."
  • "نه سر پیازم نه ته پیاز."
  • "نه سر کرباسم نه ته کرباس."
  • "نه سرم را بشکن نه گردو توی دومنم کن."
  • "نه سیخ بسوره نه کباب." (( کاری بکن بهر ثواب... ))
  • "نه عروس دنیا نه داماد آخرت."
  • "نه شیر شتر نه دیدار عرب."
  • "نه قم خوبه نه کاشون لعنت به هر دوتاشون."
  • "نه مال دارم دیوان ببره نه ایمان دارم شیطان ببره."
  • "نه نماز شبگیر کن نه آب توی شیر کن."
  • "نه هر که سر نتراشد قلندری داند."
  • "نی به نوک دماغش نمیرسه."
  • "نیش عقرب نه از ره کین است --- اقتضای طبیعتش این است."
  • "نیکی و پرسش؟"

و

  • "وای بباغی که کلیدش از چوب مو باشه."
  • "وای به خونی که یکشب از میونش بگذره."
  • "وای به کاری که نسازد خدا."
  • "وای به مرگی که مرده‌شور هم عزا بگیره."
  • "وای به وقتی که بگندد نمک."
  • "وای به وقتی که چاروادار راهدار بشه."
  • "وای بوقتی که قاچاقچی گمرکچی بشه."
  • "وعده سر خرمن دادن."
  • "وقت خوردن، خاله، خواهر زاده را نمیشناسه."
  • "وقت مواجب سرهنگه، وقت کار کردن سربازه."
  • "وقتی که جیک جیک مستونت بود یاد زمستونت نبود؟"
  • "وقتی مادر نباشه با زن بابا باید ساخت."

ه

  • "هادی." هادی." اسم خودتو بما نهادی."
  • "هر جا که آشه، کل، فراشه."
  • "هر جا خرسه، جای ترسه."
    • Literal Translation: Where there is bear, there is fear.
    • English Equivalent: Where there's a bear, there's trouble.
  • "هر جا سنگه پیش پای لنگه."
  • "هر جا که پری رخیست دیوی با اوست."
    • Literal Translation: Where there's a beauty, there's a beast also.
    • English Equivalent:
  • "هر جا که گندوم نده مال من دردمنده."
  • "هر جا که نمک خوری نمکدون نشکن."
  • "هر جا مرغ لاغره، جایش خونه ملا باقره."
  • "هر جا هیچ جا، یک جا همه جا."
  • "هر چه از دزد موند، رمال برد."
  • "هر چه بخود نپسندی بدیگران نپسند."


"هر کسی کار خودش بار خودش آتیش به انبار خودش"

  • "هر چه بگندد نمکش میزنند --- وای به وقتی که بگندد نمک."
  • "هر چه به همش بزنی گندش زیادتر میشه."
  • "هر چه پول بدی آش میخوری."
  • "هر چه پیش آید خوش آید."
    • Literal Translation: Anything that comes up is welcome.
    • English Equivalent: Come what may.
  • "هر چه خدا خواست همان شود --- هر چه دلم خواست نه آن شد."
  • "هر چه خورده نریده."
  • "هر چه دختر همسایه چل‌تر، برای ما بهتر."
  • "هر چه در دیگ است به چمچه میاد."
  • "هر چه دیر نپاید دلبستگی را نشاید."
  • "هر چه رشتم پنبه شد."
  • "هر چه سر، بزرگتر درد بزرگتر."
  • "هر چه عوض داره گله نداره."
  • "هر چه کنی بخود کنی گر همه نیک و بد کنی."
  • "هر چه که پیدا میکنه خرج اتینا میکنه."
  • "هر چه مار از پونه بدش میاد بیشتر در لونه‌اش سبز میشه."
  • "هر چه میگم نره، بازم میگه بدوش."
  • "هر چه نصیب است نه کم میدهند --- ور نستانی به ستم میدهند."
  • "هر چه هست از قامت ناساز بی‌اندام ماست." --- ورنه تشریف توبر بالای کس کوتاه نیست." ((حافظ))
  • "هر چیز که خوار آید یکروز به کار آید."
  • "هر خری را به یک چوب نمیرونند."
  • "هر دودی از کباب نیست."
  • "هر رفتی، آمدی داره."
  • "هر سخن جائی و هر نکته مقامی دارد."
  • "هر سرازیری یک سر بالائی داره."
  • "هر سرکه‌ای از آب، ترش تره."
  • "هر سگ در خونه صاحابش شیره."
  • "هر شب شب قدر است اگر قدر بدانی."
  • "هر کس از هر جا رونده است با ما برادر خونده است."
  • "هر کسی پنجروزه نوبت اوست." (( دور مجنون گذشت و نوبت ماست... )) ((حافظ))
  • "هر که با مادر خود زنا کنه با دگران چها کنه."
  • "هر که بامش بیش برفش بیش."
  • "هر که به‌یک کار، بهمه کار - هر که بهمه کار بهیچ کار."
  • "هر که به امید همسایه نشست گرسنه میخوابه."
  • "هر که تنها قاضی رفت خوشحال بر میگرده."
  • "هر که خربزه میخوره پای لرزش هم میشینه."
    • Literal Translation: "Anyone who eats melon, shall meet the consequence"
    • English Equivalent: "Those who dance must pay the fiddler!"
  • "هر که خری نداره غمی نداره."
  • "هر که خیانت ورزد دستش در حساب بلرزد."
  • "هر که دست از جان بشوید هر چه در دل دارد گوید."
  • "هر که را زر در ترازوست زور در بازوست."
  • "هر که را طاووس باید جور هندوستان کشد."
  • "هر که را مال هست و عقلش نیست --- روزی آن مال مالشی دهدش / وانکه را عقل هست و مالش نیست--- روزی آن عقل بالشی دهدش." ((عمادی شهریاری))
  • "هر که را میخواهی بشناسی یا باهاش معامله کن یا سفر کن."
  • "هر که شیرینی فروشد مشتری بروی بجوشد."
  • "هر که نان از عمل خویش خورد --- منت از حاتم طائی نبرد."
  • "هر کی بفکر خویشه کوسه بفکر ریشه."
  • "هر کی خر شد، ما پالونیم."
  • "هر کی که زن نداره،آروم تن نداره."
  • "هر گردی گردو نیست."
  • "هر گلی زدی سر خودت زدی."
  • "هزار تا چاقو بسازه یکیش دسته نداره."
  • "هزار تا دختر کور‌و یکروزه شوهر میده."
  • "هزار دوست کمه، یک دشمن بسیار."
  • "هزار قورباغه جای یه ماهی رو نمیگیره."
  • "هزار وعده خوبان یکی وفا نکند."
  • "هشتش گرو نه است."
  • "هلو برو تو گلو."
  • "هم از توبره میخوره هم از آخور."
  • "هم از شوربای قم افتادیم هم از حلیم کاشون."
  • "همان آش است و همان کاسه."
  • "همان خر است و یک کیله جو."
  • "هم چوب را خوردیم هم پیاز را و هم پول را دادیم."
  • "هم حلوای مرده‌هاست هم خورش زنده‌ها."
  • "هم خدا را میخواهد هم خرما را."
  • "همدون دوره و کردوش نزدیک."
  • "همسایه نزدیک، بهتر از برادر دور."
  • "همسایه‌ها یاری کنید تا من شوهر‌داری کنم."
  • "هم فاله و هم تماشا."
  • "همکار همکارو نمیتونه ببیند."
  • "هم لحافه و هم تشک."
  • "هم میترسم هم میترسونم."
  • "همنشین به بود تا من از او بهتر شوم."
  • "همه ابری هم بارون نداره."
  • "همه خرها رو به یک چوب نمیرونند."
  • "همه رو مار میگزه مارو خر چسونه."
  • "همه سروته یه کرباسند."
  • "همه قافله پس و پیشیم."
  • "همه کاره و هیچ کاره."
  • "همه ماری مهره نداره."
  • "همه ماهی خطر داره بدنامیشو صفر داره."
  • "هر مرغی انجیر نمیخوره."
  • "همیشه آب در جوی آقا رفیع نمیره یه دفه هم در جوی آقا شفیع میره."
  • "همیشه خره خرما نمیرینه."
  • "همیشه روزگار بانسان رو نمیکنه."
  • "همیشه شعبان، یکبار هم رمضان."
  • "همیشه ما میدیدیم یه دفعه هم تو ببین."
  • "همینو که زائیدی بزرگش کن."
  • "هنوز باد به زخمش نخورده."
  • "هنور دهنش بوی شیر میده."
  • "هنوز سر از تخم در نیاورده."
  • "هنوز غوره نشده مویز شده."
  • "هوو هوو را خوشگل میکنه جاری جاری را کدبانو."
  • "هیچ ارزونی بی علت نیست."
  • "هیچ انگوری دوبار غوره نمیشه."
  • "هیچ بده را به هیچ بستانی کاری نیست."
  • "هیچ بدی نرفت که خوب جاش بیاد."
  • "هیچ بقالی نمیگه ماست من ترشه."
  • "هیچ تقلبی بهتر از راستی نیست."
  • "هیچ چراغی تا به صبح نمیسوزه."
  • "هیچ چیز شرط هیچ چیز نیست."
  • "هیچ دوئی نیست که سه نشه."
  • "هیچ دودی بی‌آتش نیست."
  • "هیچ عروس سیاه بختی نیست که تا چهل روز سفید بخت نباشه."
  • "هیچکاره، رقاص پای نقاره."
  • "هیچکاره و همه‌کاره."
  • "هیچکس در پیش خود چیزی نشد."
  • "هیچکس را توی گور دیگری نمیگذارن."
  • "هیچکس روزی دیگری را نمیخوره."
  • "هیچکس نمیگه ماست من ترشه."
  • "هیچ گرونی بی‌حکمت نیست."

ی

  • "یابو برش داشته."
  • "یابوی اخته و مرد کوسه سن و سالشون معلوم نیست."
  • "یابوی پیش آهنگ آخرش توبره کش میشه."
  • "یا خدا یا خرما."
    • Literal translation: Either God, or date
    • Connotation: You can not have everything at the same time.
    • English equivalent: You can't have your cake and eat it too.
  • "یاربد، بدتر بود از مار بد."
  • "یارب مبادا که گدا معتبر شود." ((گر معتبر شود ز خدا بی‌خبر شود...))
  • "یار در خانه و ما گرد جهان میگردیم."
  • "یارقدیم، اسب زین کرده است."
  • "یار، مرا یاد کنه ولو با یک هل پوک."
  • "یا زنگی زنگ باش یا رومی روم."
  • "یا علی غرقش کن منهم روش."
  • "یا کوچه گردی یا خانه داری."
  • "یا مرد باش یا نیمه مرد یا هپل هپو."
  • "یا مرگ یا اشتها."
  • "یا مکن با پیلان دوستی --- یا بنا کن خانه در خورد پیل." ((سعدی))
  • "یعنی کشک."
  • "یکی رو تو ده راه نمی دادند سراغ کدخدارو می‌گرفت."
  • "یک ارزن از دستش نمی‌ریزه."
  • "یک مرده بنام به که صد زنده به ننگ."
  • "یک انار و صد بیمار."
  • "یک بز گر گله را گر میکند."
  • "یکخورده شاخ بهتر از هزار ذرع دمه."
  • "یک داغ دل بس است برای قبیله‌ای."
  • "یکدم نشد که بی سر خر زندگی کنیم."
  • "یک ده آباد بهتر از صد شهر خراب."
  • "یک بار جستی ملخه، دو بار جستی ملخه، آخر به دستی ملخه."
  • "یه بام و دو هوا."
  • "یه پا چارق، یه پا گیوه."
  • "یه پاش این دنیا یه پاش اون دنیاست."
  • "یه پول جیگرک سفره قلمکار نمیخواد."
  • "یه تب یه پهلوان‌و می‌خوابونه."
  • "یه تخته اش کمه."
  • "خل و کم عقل است."
  • "یه جا میل و مناره را نمی‌بینه یه جا ذره رو در هوا میشماره."
  • "یه مثقال گه توی شکمش نیست میخواد به شمس‌العماره برینه."
  • "یه چیز بگو بگنجه."
  • "یه حموم خرابه چهل تا جومه‌دار نمیخواد."
  • "یه خونه داریم پنبه ریسه، میون هفتاد ورثه."
  • "یه دست به پیش و یه دست به پس."
  • "یه دست صدا نداره."
  • "یه دستم سپر بود، یه دستم شمشیر، با دندونام که نمیتونم بجنگم."
  • "یه دیوانه سنگی به چاه میندازه که صدعاقل نمیتونه بیرون بیاره."
  • "یه روده راست توی شیکمش نیست."
    • Literal Translation: There's not a single straight intestine in his belly.
    • Connotation: He never tells the truth.
  • "یه روزه مهمونیم و صد ساله دعاگو."
  • "یه روز حلاجی میکنه سه روز پنبه از ریش ور میچینه."
  • "یه سال بخور نون و تره صد سال بخور نون کره."
    • Literal Translation: Eat bread and leek for one year, eat bread and butter for a hundred years.
    • Connotation: If you work hard and live uncomfortably today, it'll pay off in the future.
  • "یه سال روزه بگیر آخرش با فضله سگ افطار کن."
  • "یه سوزن بخودت بزن و یه جوالدوز به مردم."
  • "یه سیب و که به هوا بندازی تا بیاد پائین هزار تا چرخ میخوره."
    • Literal Translation: When you throw an apple up, it turns a thousand times before it come down.
    • Connotation: Events take unexpected turns.
  • "یه شکم سیر بهتر از صد شکم نیم سیر."
    • Literal Translation: One full stomach is better than hundred half-full stomachs.
  • "یه عمر گدائی کرده هنوز شب جمعه رو نمیدونه."
  • "یه کاسه چی صد تا سرناچی."
  • "یه کفش آهنی میخواد و یه عصای فولادی."
  • "یه کلاغ و چهل کلاغ."
    • Literal Translation: One crow and fourty crows.
    • Connotation: Applied when a fact changes due to it being transferred through many rumors.
  • "یه گوشش دره یه گوشش دروازه."
  • "یه لاش کردیم نرسید دو لاش کردیم که برسد."
  • "یه لقمه نون بربری من بخورم یا اکبری."
  • "یه مرید خر بهتر از یه ده شیش دانگ."
  • "یه مو از خرس کندن غنیمته."
  • "یه مویز و چل قلندر."
  • "یه نه بگو، نه ماه رو دل نکش."
    • Literal Translation: Say no once, don't hold it in your belly (be pregnant) for nine months.
  • "یه وقت از سوراخ سوزن تو میره یه وقت از در دروازه تو نمیره."
  • "یکی به نعل و یکی به میخ."
  • "یکی چهارشنبه پول پیدا میکنه یکی گم میکنه."
    • Literal Translation: One finds money on Wednesday and one loses it.
  • "یکی کمه، دوتا غمه، سه تا خاطر جمه."
  • "یکی مرد و یکی مردار شد یکی به غضب خدا گرفتار شد."
  • "یکی میبره یکی میدوزد."
    • Literal Translation: One cuts and one sews.
    • Connotation: They coordinate.
  • "یکی گفت: مادرم را می‌فروشم. گفتند: که چطور مادرت را می‌فروشی؟ گفت: قیمتی میگم که نخرند."
  • "یکی میمرد ز درد بینوایی - یکی میگفت خانوم زردک میخواهی؟"
  • "یکی نون نداشت بخوره پیاز میخورد که اشتهاش واشه."
  • "یکی یه دونه یا خل میشه یا دیوونه."
    • Literal meaning: The only child will become either stupid or idiot

Advertisements






Got something to say? Make a comment.
Your name
Your email address
Message